«Չեռնոբիլի շներ» կազմակերպությունը վերջերս հրապարակել է տեսանյութ, որտեղ պատկերված են շների մի քանի ոհմակներ՝ աչքի ընկնող մեկ մանրուք՝ նրանցից մեկը լիովին կապույտ է։ Ամենահետաքրքիրն այն է, որ անցյալ շաբաթ այս շները դեռ կապույտ չէին։ Սա առանձնահատուկ դեպք չէ, քանի որ գիտնականները նախկինում պարզել են, որ վայրի խոզերը նույնպես կապույտ երանգ են ձեռք բերել ներսից, հայտնում է Daily Mail-ը։

Հետազոտողները հայտարարում են, որ դեռևս հստակ հայտնի չէ, թե ինչու են շները կապույտ ժաներ ստացել, սակայն իսկապես կասկածում են դրանց վերապրած քիմիական ազդեցությանը, ըստ Фокус-ի։ Նշվում է, որ չնայած արտաքինից տարօրինակ տեսքին, շներն առողջ են և ակտիվ։

Արդեն 2017 թվականից «Չեռնոբիլի շներ» կազմակերպությունը խնամում է այս կողմերի շներին, որոնց թիվը շուրջ 700 է։ Այս շների համար կազմակերպությունը տրամադրում է սնունդ և բժշկական օգնություն։ Հիշենք, որ այս շներն առավելապես հանդիսանում են 1986 թվականի Չեռնոբիլի աղետից հետո լքված ընտանի կենդանիների սերնդական ժառանգ։

Չնայած որ շների կապտավուն երանգի ճշգրիտ պատճառն անհայտ է, որոշ մասնագետներ ենթադրում են, որ գունափոխումը կարող է հետևանք լինել արտաքին քիմիական նյութերի աղտոտմանը, որը հնարավոր է լվացվի։

Չեռնոբիլի օտարման գոտում գտնվող շները կարող են հարաբերական անվտանգ թվալ, սակայն գիտնականները վաղուց սովորում են այս տարածքի կենդանիներին։ Աղետը սկսվեց 1986 թվականի ապրիլի 26-ին, երբ ատոմային էլեկտրակայանի ռեակտորներից մեկը պայթեց՝ առաջացնելով ամենամեծ ռադիոակտիվ արտանետումը մարդկության պատմության մեջ։

Ավելի ուշ, մարդիկ տարհանվեցին բարձր ճառագայթման մակարդակից խուսափելու նպատակով։ Սակայն վայրի կենդանիներն իրենց տեղը գտել են անգամ Չեռնոբիլի լքված գոտում, որտեղ այսօր ճառագայթման մակարդակը հասնում է 11,28 միլիբարի։ Այն վեց անգամ գերազանցում է թույլատրելի դոզան աշխատող մարդկանց համար։

2024 թվականին գիտնականներն անցկացրին հետազոտություն, որի արդյունքում պարզեցին, որ Չեռնոբիլի շները անցել են մուտացիայով, ստանալով նոր գերուժեր՝ այսինքն նրանք դարձել են անխոցելի ճառագայթման, ծանր մետաղների և աղտոտման նկատմամբ։

Հետազոտության ընթացքում հավաքվել են 116 շան արյան նմուշներ Չեռնոբիլի հատուկ գոտուց։ Արդյունքում հայտնաբերվել են երկու տարբեր պոպուլյացիաներ, որոնք ունեն գենետիկ յուրահատկություններ։ Դա ենթադրում է, որ շները հարմարվել են թունավոր միջավայրի երկարաժամկետ ազդեցությանը և կարողացել են բարգավաճել «ամայության» պայմաններում։

Կոլումբիայի համալսարանի շրջակա միջավայրի մասնագետ Նորման Քլեյմանը, որը գլխավորել է հետազոտությունը, նշել է, որ թիմը ուսումնասիրել է շների արյան նմուշները և հայտնաբերել շուրջ 400 գենետիկ «անոմալ լոկուսներ»։ Դրանք այն գենոմային հատվածներն են, որոնց վարքագիծը կամ տատանումների օրինակները զգալիորեն տարբերվում են մնացածից։

Ի վերջո, հայտնաբերվել են 52 գեններ, որոնք կարող են կապ ունենալ ատոմակայանի շրջակա միջավայրային աղտոտման հետ։ Հասկանալի լեզվով ասած՝ այս աղտոտված միջավայրը մեկնարկել է գենետիկական մուտացիաների զարգացումը սերնդեսերունդ, որոնց շնորհիվ շներն հարմարվել են ծանր պայմաններին ապրելու։