Նախապատմական ժամանակաշրջանում Կովկասն եղել է մշակութային և տեխնոլոգիական նորարարությունների կենտրոն: Մինչդեռ Մեծ և Փոքր Կովկասի միջև բնակչության պատմության ուսումնասիրությունը ներկայումս անկատար է: Այս մասին նշվել է Cell հանդեսում հրապարակված հետազոտության մեջ:

«Մեր ուսումնասիրությունը ներառում է 205 անհատներ ներկայիս Վրաստանի և 25 անհատներ Հայաստանի տարածքներից: Նմուշները ընդգրկում են ժամանակահատվածը բրոնզի դարից մինչև Մեծ գաղթի շրջանը (մ.թ.ա. մոտ 3500 — մ.թ. 700 թվականներ): Արդյունքները ցույց են տալիս կայուն տեղական գենոֆոնդ, որը մ.թ.ա. միջինից մինչև ուշ բրոնզի դարաշրջանում ընդունել է Անատոլիայից և հարևան Եվրասիական տափաստանից լրացուցիչ գենետիկական բազմազանություն։ Այլ պարբերաշրջաններում փաստագրվել է բնակչության և գենետիկական բազմազանության աճ»:

Արհեստականորեն դեֆորմացված գանգերով 20 միջնադարյան անհատներից 15-ն ունեցել են տեղական կապեր, իսկ հինգը ծագել են Եվրասիական տափաստանից: Սա ենթադրում է, որ գանգի ձևափոխումը սկզբնապես կապված է եղել քոչվոր խմբերի հետ, սակայն հետագայում դարձել տեղական մշակութային պրակտիկա,- նշում է ուսումնասիրությունը:

Կովկասը նախապատմության ընթացքում եղել է մշակութային և տեխնոլոգիական փոխանակումների կենտրոն, չնայած շրջապատված է եղել Մեծ Կովկասի լեռնաշղթայով՝ որպես աշխարհագրական խոչընդոտ: Մ.թ.ա. 5-րդ հազարամյակում Կովկասի հյուսիսում զարգացել են անասնապահությունը և նոր տեխնոլոգիաները, ինչպես անիվներով և սայլերով շարժվող տնտեսությունները, որոնք առաջին անգամ բրոնզի դարաշրջանում հայտնվել են Հյուսիսային Կովկասում:

Հարավային Կովկասն այդ ընթացքում դարձավ ավելի մեծ՝ Կուր-Արաքսյան մշակութային համալիրի մաս, որը կապում էր արևելյան Անատոլիայի և հյուսիսարևմտյան Իրանի տարածքները: Մ.թ.ա. 3-րդ հազարամյակի վերջում Մեծ Կովկասում սկսվում են ավելի սրվելի փոխազդեցություններ, որոնք Հարավային Կովկասում շարժական անասնապահությունը դարձնում են գոյատևման գերիշխող մեթոդ:

Հետազոտողները եզրակացնում են, որ Հարավային Կովկասի բնակչությունը հիմնականում պահպանել է իր ճկուն գենոֆոնդը: Սակայն, հայտնաբերվել են առանձին գենետիկական խառնուրդների դեպքեր: Գիտնականների կարծիքով՝ Անատոլիայի և Եվրասիական տափաստանի խմբերը նոր տեխնոլոգիաներ են տրամադրել տարածաշրջանին, ներառյալ շարժական անասնապահությունը։ Այս խառնուրդի նշանները բրոնզի դարից հետո Հարավային Կովկասում սահմանափակ եղել են առանձին խմբերով։