Կրոնական ազատության տվյալների կենտրոնը (Religious Freedom Data Center, RFDC) հրապարակել է եռամսյակային զեկույց, որտեղ ներկայացված են Իսրայելում 2025 թվականի ապրիլից հունիս ընկած ժամանակահատվածում քրիստոնյաների դեմ կատարված 50 հարձակումների և ատելության հանցագործությունների փաստեր։

Մասնագետները առավել մտահոգված են Երուսաղեմի հին քաղաքում հարձակումների աճով։ Միջադեպերի 64%-ը տեղի է ունեցել այս տարածքում, որոնցից կեսը՝ հայկական թաղամասում, այն էլ Երուսաղեմի հայոց պատրիարքարանի մոտ։ Այստեղ գրանցված հարձակումների թիվը ամենաբարձրն է քրիստոնեական այլ վայրերի համեմատությամբ։

Հաշվետվության համաձայն՝ միջադեպերի 25%-ը տեղի է ունեցել Ջաֆա դարպասի մոտ և Դավթի փողոցում, 13%-ը՝ Վիա Դոլորոսայում, իսկ մնացածը՝ Խաբադ և ՀաԱշուրիմ փողոցներում։ Հին քաղաքից դուրս հարձակումների մեծ մասը գրանցվել է Սիոն լեռան վրա (22%) և Արևմտյան Երուսաղեմում (10%), ինչպես նաև Գեթսեմանիում ու նրա մոտակայքում։

Թքելն ու սպառնալիքները որպես հիմնական ոտնձգություններ

Դեպքերի 78%-ը կապված է եղել անցորդների վրա թքելու հետ, որն որպես նվաստացման ձև երկար ժամանակ քրիստոնյա բնակիչների և հոգևորականների բողոքների առարկա է։ Բացի այդ, գրանցվել են բանավոր վիրավորանքներ (8%), վանդալիզմ (4%), ինչպես նաև սրբավայրեր պղծելու փորձեր։ Զոհերի շարքում եղել են հայ, ֆրանցիսկյան, ուղղափառ և կաթոլիկ հոգևորականներ, ինչպես նաև աշխարհիկ անձինք։ Հարձակումների մի մասը տեղի է ունեցել կրոնական արարողությունների ժամանակ կամ կրոնական հագուստ կրելիս։

Մեկ առանձնահատուկ դեպքում նշվել է հայ հոգևորականների նկատմամբ հրկիզման սպառնալիք, իսկ այլ դեպքերում՝ համակարգված վիրավորանքներ ու արհամարհանքի դրսևորումներ։

Քննվում են մեկուսացման դեպքերն ու անարդար դատավճիռները

Տարվա սկզբից ոստիկանությանը ներկայացված 22 գործից միայն երկուսն են քննվել դատարանում։ Վեց գործ փակվել է առանց բացատրության, իսկ 14-ն առայսօր առաջընթաց չեն արձանագրում։ Մայիսին Քնեսեթում անցկացված լսումների ժամանակ ոստիկանությունը հաստատել է, որ նման միջադեպերից տարեկան միայն 1-3 դեպք է հանգեցնում դատապարտման։

RFDC-ի զեկույցը քննարկվել է Քնեսեթի երկու հանձնաժողովներում՝ պատգամավորների, հոգևորականների, դիվանագետների և մարդու իրավունքների պաշտպանների մասնակցությամբ։ Հաջորդ նիստը նախատեսվում է անցկացնել Հին քաղաքում՝ զոհերի վկայություններն անմիջապես լսելու նպատակով։

«Կովի այգու» գրավման փորձերն ու ագրեսիայի աճ

Հայկական հարցերով փորձագետ Յարոն Վայսը Հայաստանի հանրային ռադիոյին տված հարցազրույցում հայկական թաղամասում հարձակումների աճը կապել է «Կովի այգին» գրավելու ցանկության հետ։ Նրա խոսքով՝ նույնիսկ ձերբակալությունների դեպքում հարձակվողները շուտով ազատ են արձակվում՝ առանց որևէ հետևանքի։

Քրիստոնյաների պաշտպանության մեխանիզմներ՝ RFDC-ի առաջարկներ

RFDC-ն առաջարկում է կրոնական տոները ժամանակաշրջանում ոստիկանության ուժեղացված ներկայություն, հիմնական փողոցներում հսկիչ տեսախցիկների տեղադրում, դպրոցներում կրթական ծրագրերի իրականացում, ինչպես նաև քրիստոնեական համայնքների դերի ճանաչումը Երուսաղեմի քաղաքային կյանքում։

RFDC-ն ստեղծվել է 2023 թվականին իսրայելցի հետազոտող Իսկա Հարանիի կողմից՝ ի պատասխան Երուսաղեմում քրիստոնյաների նկատմամբ բռնության աճի։ Կազմակերպությունը զբաղվում է միջադեպերի վերահսկմամբ, տվյալների հավաքմամբ և տուժող հոգևորականներին ու աշխարհիկներին օգնություն ցուցաբերելով։