Քաղաքագետ Ումուր Տուղայ Յուջելը (Umur Tugay Yücel) Anadolu-ի համար հոդված է գրել Բրազիլիայում տեղի ունեցած ԲՐԻԿՍ-ի գագաթնաժողովի արդյունքների մասին:

Բրազիլիայի հովանու ներքո Ռիո դե Ժանեյրոյում տեղի ունեցավ ԲՌԻԿՍ-ի առաջնորդների 17-րդ գագաթնաժողովը՝ «Համաշխարհային Հարավի համագործակցության ամրապնդում՝ ավելի ներառական և կայուն կառավարման համար» կարգախոսով։ Իրադեպին մասնակցեց Թուրքիայի արտաքին գործերի նախարար Հաքան Ֆիդանը (Hakan Fidan), որը ներկայացնում էր Թուրքիայի նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանին։ Համաշխարհային հանրությունը շարունակում է հետաքրքրությամբ սպասել Թուրքիայի պատասխանին՝ որպես «գործընկեր-երկիր» ԲՌԻԿՍ-ին միանալու հրավերին։

**Ի՞նչ թեմաներ էին քննարկվում։**

ԲՌԻԿՍ-ի 17-րդ գագաթնաժողովի օրակարգը լայն էր և բովանդակալից։ Գագաթնաժողովից առաջ Բրազիլիայի տարբեր քաղաքներում տեղի ունեցան ավելի քան 200 միջոցառումներ, որոնք արտացոլում էին կազմակերպության հանդեպ մեծացող հետաքրքրությունը։ Իսկ հենց հանդիպման ժամանակ քննարկվեցին հետևյալ հարցերը՝ Համաշխարհային Հարավի դերը միջազգային քաղաքականության մեջ, համաշխարհային կառավարման համակարգի ռեֆորմի անհրաժեշտությունը, բազմաբևեռ աշխարհի ամրապնդումը, ազգային արժույթներով առևտրի ընդլայնումը, տարածաշրջանային և գլոբալ հակամարտությունների լուծման ուղիները, կլիմայի փոփոխության դեմ պայքարի միջոցառումները, այլընտրանքային վճարային համակարգերի զարգացումը և արհեստական բանականության կարգավորումը։

Հատուկ ուշադրություն էր դարձվում ՄԱԿ-ի Անվտանգության խորհրդի բարեփոխման, ԲՌԻԿՍ-ի անդամ երկրների քվոտաները Միջազգային արժույթի հիմնադրամում ավելացնելու և Համաշխարհային բանկում իրենց մասնակցությունը մեծացնելու կոչերին։ Նաև բարձրացվեց Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպության (ԱՀԿ) ժամանակակիցացման և ամրապնդման հարցը։ Չնայած ԲՌԻԿՍ-ի անդամները աջակցություն էին հայտնել Առևտրի համաշխարհային կազմակերպությանը (ԱՀԿ), այնուամենայնիվ, նրանք պահանջում էին վերանայել գործող առևտրական կանոնները։ Արտահայտվեց նաև Իրանի և Եթովպիայի ԱՀԿ-ին անդամակցելուն աջակցությունը, միևնույն ժամանակ մերժվել էին միակողմանի պատժամիջոցների և մաքսատուրքերի կիրառումը։

Գագաթնաժողովում խնդիր դրվեց ընդլայնել ազգային արժույթների օգտագործումը առևտրում և ներդրումներում՝ ԲՌԻԿՍ-ի միջբանկային համագործակցության մեխանիզմի միջոցով։ Բացի այդ, որոշում կայացվեց արագացնել ԲՌԻԿՍ-ի սահմանանց վճարումների նախաձեռնության ներդրումը։ Հաստատվեց նաև բլոկի ներսում հացազգիների բորսայի ստեղծման նախաձեռնությունը՝ գյուղատնտեսական արտադրանքի առուվաճառքի համար հատուկ հարթակ։ Սպասվում է, որ այս ռազմավարական գործընկերությունը գյուղատնտեսության ոլորտում կնպաստի համաշխարհային սննդային անվտանգության ամրապնդմանը։

Մասնակիցները ընդունեցին երկու կարևոր հռչակագրեր՝ կլիմայական ֆինանսավորման և արհեստական բանականության գլոբալ կառավարման վերաբերյալ։ Կլիմայի փոփոխության դեմ պայքարի ոլորտում ընդգծվեց զարգացած երկրների ավելի ակտիվ պատասխանատվության անհրաժեշտությունը։ Ինչ վերաբերում է արհեստական բանականությանը՝ ԲՌԻԿՍ-ի երկրները պաշտպանում են տեխնոլոգիաների զարգացումը՝ պահպանելով էթիկայի և պատասխանատու վերաբերմունքի սկզբունքները։ Նաև վերահաստատվեց ՄԱԿ-ի կենտրոնական դերի հանդեպ հավատարմությունը միջազգային հարաբերություններում։

ԲՌԻԿՍ-ի տասը հիմնական անդամները ստորագրեցին Ռիո դե Ժանեյրոյի հռչակագիրը, որը ներառում է 31 էջ և 126 կետ։ Փաստաթղթում բացակայում են որևէ երկրի, տարածքի կամ քաղաքակրթության նկատմամբ մեղադրանքներ կամ բացասական մեկնաբանություններ։ Կոմյունիկեն պարունակում է միայն կառուցողական քննադատություն՝ ուղղված գոյություն ունեցող անարդար և անհավասար համաշխարհային