Պատասխանված: 0/125
Ճիշտ: 0
Իրավունք: 0%
Վերականգնելու համար սեղմեք Ctrl+R

ՀՀ Սահմանադրական Թեստ - Անմիջական Ստուգում

Յուրաքանչյուր պատասխան անմիջապես ստուգվում է

Ընդհանուր 125 հարց

Իրանից հետո Իսրայելը, հավանաբար, առճակատվելու է Թուրքիայի հետ. The Financial Times

7 Հուլիսի, 2025

default.jpg

Իսրայելի և Իրանի միջև 12-օրյա պատերազմը փոխել է ուժերի հավասարակշռությունը Մերձավոր Արևելքում։ Ըստ միջազգային վերլուծաբանների, հիմնական վտանգը կարող է լինել ոչ թե Իրանի հետ հետագա բախումները, այլ Թուրքիայի և Իսրայելի միջև մրցակցության սրման հնարավորությունը։

Թուրքիայի արտգործնախարար Հաքան Ֆիդանը վերջերս Անկարայում կայացած Իսլամական համագործակցության կազմակերպության գագաթնաժողովում հայտարարել է. «Չկա պաղեստինյան, լիբանանյան, սիրիական, եմենական կամ իրանական խնդիր, սակայն ակնհայտորեն գոյություն ունի իսրայելական խնդիր»։

Այս դիրքորոշումը արտահայտում է Թուրքիայի՝ Իսրայելի դերի վերաբերյալ փոխված մոտեցումը։ Երբեմնի դաշնակից երկիրը այժմ Անկարայի կողմից ավելի ու ավելի է դիտարկվում որպես ուղղակի հակառակորդ։

Թուրքիայի ղեկավարությունը դժգոհ է Իսրայելի՝ որպես տարածաշրջանային գերիշխանության հավակնող պետության դերի ամրապնդումից։ Այս դերին վաղուց է ձգտում Թուրքիայի նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանը։

Էրդողանի մերձավոր դաշնակից Դևլեթ Բահչելին վերջերս Իսրայելին մեղադրել է «Անատոլիան շրջափակելու» և Թուրքիայի կայունությունը խախտելու փորձերում։

Նմանատիպ մոտեցումներ նկատվում են նաև Իսրայելում, որտեղ անվտանգության որոշ շրջանակներ Թուրքիայի աճող ազդեցությունը համարում են երկարաժամկետ սպառնալիք՝ նույնիսկ ավելի վտանգավոր, քան Իրանը։ Էրդողանի՝ ՀԱՄԱՍ-ին աջակցելու քաղաքականությունը սրել է հարաբերությունները Նեթանյահուի կառավարության հետ և խթանել Իսրայելի համագործակցությունը Սիրիայի քրդերի հետ, որոնց Թուրքիան վաղուց է դիտարկում որպես սպառնալիք։

Տարածաշրջանի երկու ամենահզոր ռազմական ուժերի՝ երկուսն էլ ԱՄՆ-ի դաշնակիցների, միջև բախումը կարող է խաթարել Մերձավոր Արևելքում ուժերի ներկայիս փխրուն հավասարակշռությունը։

Իսրայելի՝ Իրանի ռազմական ղեկավարության դեմ հարվածային գործողությունը ցույց է տվել երկրի ռազմաօդային և հետախուզական հզորությունը։ Այժմ Թուրքիան փորձում է նվազեցնել սեփական խոցելիությունները։

Վերլուծաբանները նշում են, որ ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը կարող է օգտագործել իր ազդեցությունը և՛ Նեթանյահուի, և՛ Էրդողանի վրա՝ լարվածությունը մեղմելու համար։ Գազայում պատերազմի դադարեցումը կարող է նվազեցնել Թուրքիայի դժգոհությունը, սակայն երկու երկրների միջև մրցակցությունը, ամենայն հավանականությամբ, կշարունակվի։

Տասնամյակներ շարունակ ԱՄՆ-ն Թուրքիան և Իսրայելը դիտարկել է որպես տարածաշրջանային կայունության հիմնասյուներ։ Սակայն այժմ այդ երկու դաշնակիցները գտնվում են ուղղակի բախման ուղու վրա։ Իրանի թուլացման պայմաններում Մերձավոր Արևելքի հաջորդ մարտահրավերը կարող է դառնալ նրա երկու գլխավոր դաշնակիցների միջև մրցակցությունը։