• Հիմնականը

• Միջուկային օբյեկտներին հասցված վնասի ամբողջական չափը անհայտ է
• ՄԱԿ-ի ատոմային գործակալությունը պետք է հաստատի, թե որքան հարստացված ուրան է մնացել
• Գրոսին ցանկանում է վերսկսել միջուկային հաստատությունների ստուգումները
• Իրանի խորհրդարանը քվեարկել է ՄԱԿ-ի ատոմային գործակալության ստուգումները կասեցնելու օգտին

ՎԻԵՆՆԱ, հունիսի 25 – Հնարավոր է, որ Իրանի բարձր հարստացված ուրանի զգալի մասը վերապրել է Իսրայելի և ԱՄՆ-ի հարվածները, քանի որ Տեհրանը կարող էր այն տեղափոխել առաջին հարվածներից անմիջապես հետո,– այս մասին չորեքշաբթի ասել է ՄԱԿ-ի ատոմային էներգիայի միջազգային գործակալության (ՄԱԳԱՏՈ) ղեկավար Ռաֆայել Գրոսին:

Իսրայելը բազմիցս հարվածել է Իրանի միջուկային օբյեկտներին՝ Տեհրանի հետ 12-օրյա պատերազմի ընթացքում, իսկ ԱՄՆ-ի զորքերը շաբաթավերջին ռմբակոծել են Իրանի ստորգետնյա միջուկային հաստատությունները: Սակայն հարստացված ուրանի պաշարներին հասցված վնասի չափը դեռևս անհայտ է:

ՄԱԳԱՏՈ-ի ղեկավար Գրոսին այս շաբաթ ասել է, որ Իրանը հունիսի 13-ին՝ Իսրայելի առաջին հարվածների օրը, տեղեկացրել է գործակալությանը, որ «հատուկ միջոցներ» է ձեռնարկելու իր միջուկային նյութերն ու սարքավորումները պաշտպանելու համար:

«Նրանք մանրամասներ չեն նշել, թե դա ինչի մասին է, բայց ակնհայտ էր, որ հենց դա նկատի ունեին: Ուստի, մենք կարող ենք ենթադրել, որ այդ նյութերը դեռևս այնտեղ են»,– ասել է Գրոսին չորեքշաբթի Ավստրիայի կառավարության անդամների հետ մամլո ասուլիսի ժամանակ:

«Դա հաստատելու, ինչպես նաև ամբողջ իրավիճակը գնահատելու համար մենք պետք է վերադառնանք (ՄԱԳԱՏՈ-ի հետախուզական խմբին Իրանի միջուկային հաստատություններ)»:

Նա ասել է, որ ՄԱԳԱՏՈ-ի ստուգումների վերսկսումն ապահովելը իր առաջնահերթությունն է, քանի որ ոչ մի ստուգում չի իրականացվել՝ սկսած ռմբակոծություններից, չնայած Իրանի խորհրդարանը չորեքշաբթի հավանություն է տվել նման ստուգումները կասեցնելու մասին օրինագծին:

ՄԱԳԱՏՈ-ն պետք է պարզի, թե որքան է մնացել Իրանի մոտ 60% հարստացման աստիճան ունեցող ուրանի պաշարից՝ մակարդակ, որը մոտ է զենքի համար պիտանի մոտ 90% հարստացմանը:

Ուրանի հարստացումը ունի և՛ քաղաքացիական, և՛ ռազմական կիրառություն: Իրանը միշտ հերքել է միջուկային զենք ձեռք բերելու իր ձգտումը և նշում է, որ իր միջուկային ծրագիրը լոկ խաղաղ նպատակներ ունի:

ՄԱԳԱՏՈ-ն նշում է, որ ոչ մի այլ երկիր չի հարստացրել ուրան այդքան բարձր մակարդակով՝ առանց միջուկային զենք արտադրելու, իսկ Արևմուտքի տերությունները նշում են, որ դրա քաղաքացիական արդարացում չկա:

«ԺԱՄԱՆԱԿԻ ԽՆԴԻՐ»

ՄԱԳԱՏՈ-ի մայիսի 31-ի վերջին եռամսյակային զեկույցում նշված էր, որ Իրանը, ըստ գործակալության չափանիշների, ունի մինչև 60% հարստացված ուրանի այնքան պաշար, որ կարող է արտադրել ինը միջուկային զենք՝ այն հետագայում հարստացնելով: Զեկույցը ցույց է տալիս, որ ավելի ցածր հարստացման մակարդակներում (օրինակ՝ 20% և 5%) Իրանը կարող է արտադրել ավելի շատ զենք:

ԱՄՆ-ի նախնական հետախուզական գնահատականը ցույց է տվել, որ շաբաթավերջին ԱՄՆ-ի հարվածները Տեհրանի ծրագիրը հետ մղել են ընդամենը մի քանի ամսով, ինչը նշանակում է, որ Իրանը կարող է վերագործարկել իր միջուկային ծրագիրը այդ ժամանակահատվածում: Այս մասին երեք աղբյուրներ տեղեկացրել