Մենք սովոր ենք մտածել, որ շոշափելիքը միայն շփումն է: Ինչ-որ բան զգալու համար պետք է այն ֆիզիկապես շոշափել: Բայց բրիտանացի գիտնականների նոր հետազոտությունն այս գաղափարը վերանայում է՝ ցույց տալով, որ մարդիկ կարող են զգալ ավազի շերտի տակ թաքնված առարկաները՝ առանց դրանց ուղղակիորեն դիպչելու, հայտնում է Interesting Engineering-ը:

Լոնդոնի Queen Mary համալսարանի և University College London քոլեջի հետազոտողները այս երևույթը անվանել են «հեռավոր շոշափում»: Փորձի ընթացքում մասնակիցներին խնդրել են դանդաղ շարժել մատները ավազի մակերեսին, որտեղ թաքնված էր փոքր խորանարդ: Առաջադրանքը՝ հայտնաբերել և նշել դրա տեղը՝ առանց առարկային ուղղակիորեն դիպչելու:

Գերազանց արդյունքներ գրանցվեցին, մասնակիցների մեծ մասը ճշգրիտ որոշեց թաքնված առարկայի տեղը: Նրանց մատները իմացություններ էին ստանում զարկվող նուրբ տատանումներից, որ առաջանում էին, երբ ավազի հատիկների շարժումը փոփոխվում էր՝ թաքնված առարկայի առկայության պատճառով:

Գիտնականների մեկնաբանումն այն է, որ մեր ձեռքերը կարողանում են զգալ շրջակա միջավայրի ճնշման և դիմադրության նուրբ փոփոխությունները՝ մանրադիտակային ազդանշաններով, որոնք անցնում են ավազի միջոցով և արտացոլվում թաքնված առարկայից: Այս միջոցով մաշկը և նյարդային համակարգը կարողանում են «կարդալ» միջավայրի արձագանքը՝ առանց իրապես դիպչելու:

Զարմանալիորեն, նմանատիպ մեխանիզմներ արդեն հայտնի են բնության մեջ: Որոշ ափամերձ թռչուններ, ինչպես կտցարները և ծովային քարադրները, իրենց գերզգայուն ռեցեպտորների միջոցով հայտնաբերում են ավազի տակ թաղված որսը: Մարդիկ չունեն այդպիսի մասնագիտացված օրգաններ, բայց փորձերն ապացուցել են, որ մեր մատները կարող են նմանատիպ առաջադրանքներ կատարել: Սա նոր իմանալու հնարավորություն է շարժումների մեխանիկայի, ընկալման և ուղեղի միջև առկա խոր կապերի մասին:

Գիտնականները հավատում են, որ այս «յոթերորդ զգայարանը» կարող է գործնական կիրառություն ունենալ: Օրինակ, ռոբոտային նոր համակարգերը կարող են զանազանել մակերևույթի տակ եղած առարկաները՝ չխախտելով այն, իսկ տեսողության խնդիրներ ունեցող մարդկանց համար այս հայտնագործությունը կարող է ճանապարհ հարթել դեպի ավելի զգայուն շոշափող սարքեր: