Հնագետների եւ հետազոտողների միջազգային թիմը ստեղծել է նոր թվային քարտեզ, ըստ որի՝ Հռոմեական կայսրության երթուղային ցանցը մոտ երկու անգամ ավելի մեծ է, քան նախապես ենթադրվում էր։

Ավելի վաղ հայտարարվել էր, որ ցանցը ընդգրկել է մոտ 150 հազար կիլոմետր, սակայն նոր տվյալները ցույց են տալիս, որ այն ներառել է շուրջ 300 հազար կիլոմետր ճանապարհ, որոնք անցնում էին Եվրոպայով, Մերձավոր Արեւելքով եւ Հյուսիսային Աֆրիկայով։

«Scientific Data» ամսագրում հրապարակված հետազոտությունը հիմնված է հին տեքստերի, հնագիտական ​​գտածոների, տեղագրական քարտեզների եւ արբանյակային պատկերների վերլուծության վրա։

Թոմ Բրյուգմանսը՝ Դանիայում Օրհուսի համալսարանում նախագծի համակարգող, նշել է, որ մինչ օրս ուշադրությունը բեւեռված էր կայսրության գլխավոր ճանապարհների վրա, որոնք միացնում էին իշխանական կենտրոնները։ Մինչդեռ երկրորդական ճանապարհները՝ միջանցքային ուղիները, գյուղական ճանապարհները եւ գավառային արահետները, քիչ են ուսումնասիրվել։

Հետազոտությունը ցույց է տալիս, որ այդ լայնածավալ ճանապարհային ցանցը թույլ է տվել, որպեսզի ցանկացած կարեւոր իրադարձություն՝ լինի դա համաճարակ, տնտեսական զարգացում կամ կրոնական շարժում, ընդգրկի եւ զարգացման մայրցամաքային մասշտաբով տարածվի։ Օրինակ, 165 թվականի անտոնինյան ժանտախտի համաճարակը, ըստ գիտնականների, տարածվել է հենց այս ճանապարհներով։

Հեղինակները նշել են, որ այս քարտեզը վերջնական չի կարելի համարել. «Կան շատ ճանապարհներ, որոնք դեռեւս չեն հայտնաբերվել»,- ասաց Բրյուգմանսը։

Itiner-e անվանումով նախագիծը բաց է մուտքի համար, այն հնագետներին, պատմաբաններին եւ հետաքրքրված կողմերին հրավիրում է ներդրում ունենալ տվյալների բազայում։

Սա թույլ է տալիս նոր հայացք գցել Հռոմեական կայսրության վրա՝ ցույց տալով, որ գրեթե երկու հազարամյակ առաջ կառուցված ենթակառուցվածքները շատ ավելի բարդ եւ ընդարձակ էին, քան ենթադրվում էր։ Դրանք նշանակալի դեր են խաղացել աշխարհագրական, տնտեսական եւ մշակութային միության ստեղծման գործում։