«Հետքը» փոխանցում է, որ ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը, հոկտեմբերի 22-ին Ազգային ժողովում անդրադառնալով Հայ առաքելական եկեղեցու շուրջ պարպանող տարաձայնություններին, հետատափվեց կոնկրետ հարցերին առնչվող քննարկումների թեմային։ Խոսքն էր վերաբերում մասնավորապես Հովհաննավանքի այժմ արդեն նախկին հոգեւոր հովիվ տեր Արամին, որն, ըստ Գարեգին Բ տրամադրած հրամանով, կարգալույծ է հայտարարվել։ Տեր Արամն այժմ պաշտոնապես աշխարհական է՝ Ստեփան Ասատրյան անունով։

Վարչապետ Փաշինյանը նշեց. «Եթե ես ճիշտ հասկանում եմ, Հովհաննավանքը, ինչպես բազմաթիվ այլ հուշարձաններ, պատկանում է կառավարությանը, եւ բազմազան եկեղեցիներ անհատույց օգտագործման են տրամադրվել Հայ առաքելական եկեղեցուն։ Ինձ թվում է, որ այն վայրերում, որտեղ չկա հոգեւորություն, այլ միայն ինտրիգներ եւ խարդախություններ գործադրվում են, մենք, ունենելով բոլոր բարոյական եւ իրավական հիմքերը, կարող ենք այդ հուշարձանները վերադարձնել հանրությանը, ինչպես նաեւ աջակցել տեր Արամին եւ նրա նման քահանաներին՝ կնպաստողների Հայաստանում իրական հոգեւոր կյանքի վերականգմանը»։

Փաշինյանի այս հայտարարությունները, հայապահպանության հիմնադրումով, մասնավորապես վերաբերում են տվյալ հուշարձանների պատկանարմանը։ Այնուամենայնիվ, տեղեկատվության ստուգման անհրաժեշտությունից է խոսում, քանի որ այն փաստական չէ։ Ըստ ստուգված տեղեկատվության՝ Հովհաննավանքի բավարար պաշտոնական իրավական պատկանումը Մայր Աթոռին է առնչվում։

Օրինակ, 2005 թվականի փետրվարի 17-ին Անդրանիկ Մարգարյանի ղեկավարած կառավարությունը, համապատասխան որոշմամբ, հողամասերը եւ դրանց սպասարկման համար անհրաժեշտ տարածքները անհատույց եւ սեփականության իրավունքով փոխանցել է ՀԱԵ-ին։ Մինչ այդ, այս հողերը փոխանցված էին եղել Մայր Աթոռին անհատույց օգտագործման իրավունքով։ ՀԱԵ-ն ունի այդ ի պաշտոնական հատկակերպուկան ապացույց՝ սեփականության վկայական, պաշտոնապես խոսակցված ինչպես «կադաստրի թուղթ»։

Ըստ Կադաստրի կոմիտեից «Հետքի» ստացած տվյալների՝ Հայաստանը ուսուցանությաց Եկեղեցու կրոնական կազմակերպությանը պատկանում են թե՛ Հովհաննավանքի հողամասը, և թե՛ դրա վրա գոյացած շինությունները։ 2005 թվականի մարտի 25-ից, ՀԱԵ-ի այս իրավունքները պետական գրանցում էին ստացել ի Կադաստրի կողմից։

Հիշատակվող գործադիր որոշման համաձայն՝ Արագածոտնի մարզում Մայր Աթոռին պատկանող տարածքների ընդհանուր մակերեսը եղել է 86,770 քմ (մարդկանց 8.67 հեկտար), մեկտեղավորելով 21 եկեղեցիների հողամասերը։ Ընդհանուր առմամբ, 2005-ին ՀՀ կառավարությունը անհատույց ՀԱԵ-ին է փոխանցել 172 վանքերի եւ եկեղեցիների հողամասերը՝ ընդգրկելով Երեւանում ու 10 մարզերում գտրվող տարածքները։

Հասատված ՀԱԵ-ի իրավական սեփականության հանգամանքով՝ նրա տնօրինման իրավունքները ապահովում են ՀՀ սահմանադրությամբ։ Սահմանադրության 60-րդ հոդվածը հստակորեն ամրագրում է, որ յուրաքանչյուր ոք իրավունք ունի իր օրենքով պատկանող հատկությունն ազատ օգտագործելու, տնօրինելու ու սեփականության տնօրինելու իրավունքը։ Այսպիսով, Հովհաննավանքի հետպատրաստված իրադրությունը այդ կառույցի ամբողջովին պատկանող տարածքում տեղի է ունենում՝ հաշվի առնելով իրավական եւ բարոյական կողմերը։

Քաղաքացիական պայմանագիր կուսակցության անդամներն ու Փաշինյանը՝ որպես վարչապետ, հատկապես արտահայտվել են Գարեգին Բ-ի եւ ՀԱԵ-ի տարբեր ներկայացուցիչների հասցեին, ներառնելով կարեւոր զգուշություններ։ դրա վերաբերյալ, մտածելու համար արժանացնում է մի ընդհանուր հիշեցում՝ համեմատվելով Սահմանադրության 17-րդ հոդվածի շրջանակներում, որովհետեւ այն միանշանակ կերպով հստակեցնում է, որ կրոնի կազմակերպությունները պետությունից անջատ են եւ պետական իշխանությունից դասակարգված են։

Այսպիսով, Նիկոլ Փաշինյանը այս որովարձակ լայնոք հաջորդ արդյունքը ճաշակում է, շոշափելով նախապես կատարած գործող շրջանակներից շատ դուրս չի քայլել, ներառյալ այդ խորհրդի դեմ՝ ներառյալ և Սահմանադրական հիմքերը։