ՆԱՍԱ-ի աջակցությամբ իրականացված նոր ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, որ Գրենլանդիայի սառցադաշտերի հալոցքը կարող է սկսվել անսպասելի օվկիանոսային գործընթացով, որն էական ազդեցություն է ունենում էկոհամակարգի վրա։ Սառույցի հալվելը հանգեցնում է նրան, որ հալոցքային ջրերի հետ մակերևույթ են բարձրանում սննդանյութեր, որոնցով սնվում է ֆիտոպլանկտոնը։

Միջազգային հետազոտողները դիտարկում են մեկ այլ երևույթ, որը մտահոգություն է առաջացնում. Գրենլանդիայի խոշորագույն սառցադաշտերից մեկում՝ 79°N-ում, տեղի է ունենում վտանգավոր գործընթաց, որը կարող է հանգեցնել դրա անկայունությանը։ Բրեմերհաֆեն Ալֆրեդ Վեգեների անվան բևեռային և ծովային հետազոտությունների ինստիտուտի գիտնականները հաղորդում են այդ մասին։

Սառցադաշտի մակերևույթին հալոցքային ջրի կուտակումն անընդհատ մեծանում է։ Հայտնի է, որ այս կուտակումից առաջացել է մոտ 21 քառակուսի կիլոմետր մակերեսով մեծ լիճ։ Մի քանի անգամ դրանից դուրս եկող ջուրը հոսել է ներքև, առաջացնելով ճաքեր և անցքեր սառցե զանգվածում։ Այդ հսկայական հոսանքները հասել են օվկիանոսին։

Գիտնականներն ընդհանուր առմամբ արձանագրել են այսպիսի յոթ ճեղքում, որոնցից չորսը վերջերս։ Նման գործընթացներից հետո 79°N սառցադաշտի մակերևույթին նկատվում են եռանկյունաձև դաշտեր, որոնք մի քանի տասնյակ մետր լայնությամբ ջրանցքների են վերածվում։ Այդ ջրանցքներով ջուրը հասնում է դեպի սառցադաշտային վահանի հիմնային մակարդակը, որտեղ ձևավորվում են ստորգետնյա լճեր։ Ռադիոլոկացիոն պատկերներն ապացուցում են, որ սառույցի տակ գտնվող այդ լճերից մեկում հայտնվել է «փուչիկային» խոռոչ, ինչը օգնել է բարձրացնել սառցադաշտի մակարդակը։

Հետազոտողները նշում են, որ սառույցի կառուցվածքային փոփոխությունները կարող են բավականին երկար պահպանվել։ Ժամանակը ցույց չի տվել, թե արդյոք սառցադաշտը կվերադառնա իր նախկին վիճակին։

Գրենլանդիայի սառցաշերտը կտրվում է արդեն 1990-ականների կեսերից։ Նախկինում այստեղ շատ «լողացող լեզվակներ» կային, իսկ այժմ մնացել են միայն երեքը, որոնցից ամենահայտնին 79°N-ն է։

Գիտնականներն ահազանգում են, որ նման սառցադաշտերի անկայունության կորուստը կլիմայական վտանգ է ներկայացնում ամբողջ աշխարհին։ Եթե սառցադաշտերի փլուզումները արագանան, ծովի մակարդակը կբարձրանա։ Դա սպառնում է ափամերձ բնակավայրերին և կարող է հանգեցնել եղանակային փոփոխությունների ամբողջ աշխարհում։

Սառցադաշտերի հալումը մասամբ պայմանավորված է նաև Եվրոպայում տիրող անոմալ շոգով։