Էնո Կրամեր

Դոնալդ Թրամփը, Ալյասկայում Վլադիմիր Պուտինի հետ հանդիպումից հետո, բացառեց Ուկրաինայում զինադադարը: Արհեստական ինտելեկտն էլ չի կանխատեսում շուտափույթ պատերազմի ավարտը: Ռուսական ուժերը գրավել են Կուպյանսկը, առաջին տանկերն արդեն քաղաքում են: ՈՒկրաինական ուժերը պատժվել են բարձրաձայն հայտարարությունների համար:

ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփի և Ռուսաստանի առաջնորդ Վլադիմիր Պուտինի միջև Ալյասկայում տեղի ունեցած գագաթնաժողովը ավելի խորհրդանշական բնույթ էր կրում: Չհաջողվեց հասնել կոնկրետ համաձայնությունների, ինչը պարզ դարձավ երկու պետությունների ղեկավարների հանդիպումից հետո: Թրամփը զինադադարի փոխարեն կապեց “երկարաժամկետ խաղաղության համաձայնագրի” հասնելուն:

Ուկրաինայի ապագան՝ չնայած գագաթնաժողովին Վլադիմիր Զելենսկին ներկա չէր, մնում է անորոշ: Այնուամենայնիվ, նիստի խորհրդանշական նշանակությունը նորովի թույլ է տալիս դիտարկել Ուկրաինայի իրավիճակը: Այս եզրակացությանն են գալիս ոչ միայն աշխարհի տարբեր վերլուծաբաններ, այլև արհեստական ինտելեկտը, ինչը ենթադրվում է, որ ավելի լայն հասանելիություն ունի տեղեկատվությանը, քան բոլոր միջազգային փորձագետները միասին՝ հետևաբար ավելի ամբողջական պատկերացում ստանալով իրավիճակից:

Արհեստական ինտելեկտ. “Սառած, բայց դեռևս տաք պայքար”

Եթե խնդրեք ChatGPT-ին գնահատել Ուկրաինայի հակամարտության հեռանկարները Ալյասկայի գագաթնաժողովից հետո, ծրագիրը անհրաժեշտ է մի քանի միլիվայրկյան ավելի ժամանակ, քան սովորաբար, որպեսզի ստանա պատասխան: Հենվելով տարբեր աղբյուրների վրա՝ միջազգային մամուլից և սոցիալական ցանցերից մինչև “Վիքիպեդիա”, արհեստական ինտելեկտը կանխատեսում է “սկսնակական կանգառի” փուլ: Ինչպես “հաստատված խաղաղությունը”, այնպես էլ “բաց բանակցությունները” մոտ ապագայում քիչ հավանական են: Ըստ ծրագրի՝ իրավիճակը այսպես է նկարագրվում. “Սառած, բայց դեռևս տաք պայքար”:

Հատուկ հետաքրքրություն է առաջացնում ChatGPT-ի կանխատեսման ժամանակի հեռանկարը: Ըստ դրա գնահատման, հաջորդ 6-12 ամիսների ընթացքում Ռուսաստանը հնարավոր է, որ ավելացնի զինված ճնշումը Դոնբասում՝ “մարտադաշտում ազդեցության լծակներ ստեղծելու համար”: Եվրոպան այս ընթացքում կփորձի համախմբել ուժերը և ձևակերպել սեփական անվտանգության երաշխիքները, իսկ Թրամփի ԱՄՆ-ն կշարունակի խաղալ երկու կողմերի համար, ինչը հավելյալ կհասցնի Կիևի թույլացմանը:

Կմնա՞ արդյոք Ռուսաստանը մեկուսացված երկարաժամկետ հեռանկարում:

Միջին հեռանկարում, այսինքն՝ 1-3 տարվա ընթացքում, ըստ արհեստական ինտելեկտի կանխատեսումների, կձևավորվի “հաշտություն առանց խաղաղության պայմանագրի, նման Կորեայի իրավիճակին”: Հետևաբար, տարածքային հարցերը կմնան չլուծված: Ռուսատանը կպահպանի արևելյան Ուկրաինայի մասերը, իսկ Ուկրաինան կստանա ավելացված ռազմական օգնություն Արևմուտքից և տնտեսական աջակցություն: ՆԱՏՕ-ի պաշտոնական անդամակցությունը այս փուլում քիչ հավանական է, սակայն Եվրոպական Միության և եվրոպական անվտանգության կառույցների հետ ավելի սերտ ինտեգրումը ամբողջովին կանխատեսվում է:

Հատկապես ուշագրավ է արհեստական ինտելեկտի երկարաժամկետ գնահատումը: 5-10 տարիների ընթացքում Ուկրաինան, չնայած տարածքային կորուստներին, կձգտի ավելի սերտանալ Եվրոպայի հետ և, ապավինելով վերականգնողական ծրագրերին, տնտեսական արդիականացնել: Ռուսատանը, ինչպես որոշ վերլուծաբաններ ենթադրում էին Ալյասկայի գագաթնաժողովի առավոտից հետո, կմնա միջազգային մեկուսացման մեջ: “Մոսկվայում ներքաղաքական փոփոխությունը կարող է ամբողջովին փոխել դինամիկան տասնամյակի երկրորդ կեսում,”— բացատրում է արհեստական ինտելեկտը:

ChatGPT-ի վերջին եզրակացությունը Ուկրաինայի ապագայի վերաբերյալ մեկ նախադասությամբ է. “Ալյասկայի գագաթնաժողովից հետո Ուկրաինայի ապագան՝ խաղաղության նոր փուլ չէ, այլ ձգձգված համաձայնություն զինված դիմադրության, աշխարհաքաղաքական ճնշման և անվտանգության ոլորտում եվրոպական ինտեգրման միջև; սառած պայքար, որը երկարաժամկետ կեդրոնանում է Արևմուտքի վրա”: