Պերուի Ամազոնաս շրջանում հայտնաբերվել են 200-ից ավելի նախահիսպանական կառույցներ, որոնք կապված են Չաչապոյա մշակույթի հետ, ինչպես նաև երկու հազվագյուտ ծիսական արտեֆակտներ: Պեղումները իրագործվել են Կուելապի հնագիտության և մարդաբանության հետազոտական ինստիտուտի (INAAK) հնագետների կողմից՝ Խալկա Գրանդե նախագծի հետ համատեղ:

Այս հայտնագործությունը հնարավոր է դարձել LiDAR տեխնոլոգիայի շնորհիվ, որը թույլ է տալիս զննել ամպային անտառի խիտ ծածկույթի տակ: Լա Չալկա լեռնային շրջանի անօդաչու սարքերով սկանավորումն բացահայտել է այդ տարածքի լայն ցանցը, ինչը ցույց է տալիս, որ Չաչապոյաներն ավելի լայն տարածված են եղել, քան նախապես ենթադրվում էր:

Չաչապոյաները, որոնք հայտնի են որպես «ամպային զինվորներ», ապրել են հեռավոր ամպային անտառներում մ.թ. 200-ից մինչև 1500 թվականները՝ կառուցելով ամրացված քաղաքներ և դամբարաններ 3000 մետրից ավելի բարձրություններում: Նրանց մշակույթը առանձնանում է բարդ թաղման ծեսերով և ճարտարապետությամբ, որն իդեալական հարմարեցված է Անդերի զառիթափ տեղանքին:

Գտածոներից ամենաարժեքավորներից են եղել մարդկային գլուխների տեսքով երկու ծիսական մականի գլուխները, որոնք հայտնաբերվել են պարագծային պատի ավերակներում: Դրանց տեղադրումը ճարտարապետական համատեքստում և առօրյա օգտագործման հետքերի բացակայությունը խոսում են դրանց կրոնական կամ ծիսական նշանակության մասին:

Գիտնականների կարծիքով, արտեֆակտների ոճը նման է Չավինի վաղ մշակույթի գեղարվեստական տեխնիկային, որ գոյություն է ունեցել Չաչապոյաներից շուրջ հազար տարի առաջ: Նման ձևը կարող է վկայել կա՛մ մշակութային շարունակականության, կա՛մ անկախ զարգացած հարմարվողականության մասին այս տարածաշրջանում: