Աշխարհի ամենաաղքատ երկրներից մի քանիսը միլիոնավոր դոլարներ են ծախսել ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփի հետ կապված լոբբիստների վրա՝ փորձելով փոխհատուցել ԱՄՆ կողմից օտարերկրյա օգնության կրճատումները։ Այս տվյալները ներկայացված են Global Witness-ի նոր հետաքննության մեջ։

Սոմալին, Հայիթին և Եմենը ներառված են 11 երկրների ցանկում, որոնք մեծ գումարների պայմանագրեր են կնքել Թրամփի հետ կապված անձանց հետ։ Դա տեղի է ունեցել այն բանից հետո, երբ ԱՄՆ նախագահի վարչակազմը սահմանափակել է միջազգային զարգացման գործակալության գործունեությունը և կրճատել օգնությունը այլ երկրներին։

Հետազոտությունները ցույց են տալիս, որ որոշ երկրներ սկսել են ռազմավարական ռեսուրսները, այդ թվում՝ հանքային պաշարները, փոխանակել ԱՄՆ մարդասիրական կամ ռազմական աջակցության հետ։ «Վաշինգտոնում կնքվող գաղտնի գործարքները դառնում են ավելի ռիսկային ցածր եկամուտ ունեցող երկրների համար, որոնք հեշտ թիրախ են շահագործման համար», — նշել է Global Witness-ի ներկայացուցիչ Էմիլի Ստյուարտը։

Անցյալ տարվա նոյեմբերին՝ ԱՄՆ ընտրություններից հետո, ընդամենը վեց ամսվա ընթացքում Թրամփի շրջապատին մոտ լոբբիստական ընկերությունների հետ կնքվել է 17 միլիոն դոլարի պայմանագրեր։ Այդ թվում՝ Կոնգոյի Դեմոկրատական Հանրապետությունը (ԿԴՀ), որը տարիներ շարունակ հակամարտություններ է ապրում լիթիումի, կոբալտի և կոլումբիտի հանքավայրերի շուրջ։

ԿԴՀ-ն կնքել է 1.2 միլիոն դոլարի պայմանագիր Ballard Partners-ի հետ։ Վերջինիս սեփականատեր Բրայան Բալարդը 2016 թվականի նախագահական ընտրությունների ժամանակ Թրամփի հիմնական լոբբիստներից և դոնորներից էր։

Սոմալին և Եմենը համապատասխանաբար 550,000 և 372,000 դոլարի պայմանագրեր են կնքել BGR Government Affairs-ի հետ։ Այս ընկերության նախկին գործընկեր Շոն Դաֆին այժմ զբաղեցնում է տրանսպորտի նախարարի պաշտոնը Թրամփի վարչակազմում։

Պակիստանը, որն ունի հարուստ հանքային պաշարներ, բայց տառապում է ծայրահեղ աղքատությունից, կնքել է երկու պայմանագիր Թրամփի հետ կապված լոբբիստների հետ՝ ամսական 450,000 դոլար արժողությամբ։ Այս գործարքներում ներգրավված է նաև Թրամփի նախկին թիկնապահ Քեյթ Շիլլերը։

Global Witness-ի տվյալներով, որոշ երկրներ պատրաստ են ԱՄՆ-ին տրամադրել բացառիկ մուտք դեպի նավահանգիստներ, ռազմական բազաներ և հազվագյուտ հանքանյութեր՝ փոխարենը ստանալու օգնություն կամ ռազմական աջակցություն։

«Մենք ականատես ենք մարդասիրական օգնության կտրուկ անկման, որը զուգորդվում է ռազմավարական ռեսուրսների համար մրցակցության աճով», — ասել է Ստյուարտը։ «Այս գործարքներում անհրաժեշտ է ապահովել թափանցիկություն և արդար պայմաններ։ Միջազգային օգնությունը կարևոր է գլոբալ անվտանգության համար և չպետք է վերածվի առևտրային գործիքի»։