Եկատերինբուրգում երկու ադրբեջանցիների մահը լարվածություն է առաջացրել Ռուսաստանի և Ադրբեջանի հարաբերություններում։ Փորձագետներն ենթադրում են, որ ճգնաժամի նախադրյալներն առաջացել են վերջին տարիներին՝ կապված Բաքվի ցանկության հետ փոխելու հարաբերությունները Մոսկվայի հետ և նվազեցնել Ռուսաստանի ազդեցությունը Հարավային Կովկասում։

Վերջին շաբաթվա ընթացքում Ադրբեջանը ձեռնարկել է մի շարք քայլեր, որոնք սրել են հարաբերությունները Ռուսաստանի հետ։ Դրանց թվում են՝ Ռուսաստանի փոխվարչապետի այցի չեղարկումը, Ռուսաստանի անվտանգության ուժերի նկատմամբ խոշտանգումների ու սպանության մեղադրանքները, Բաքվում ռուս քաղաքացիների ձերբակալություններն ու ծեծը, ինչպես նաև պետական լրատվամիջոցներում Ռուսաստանի հետ համեմատությունները նացիստական Գերմանիայի հետ։

Ռուսաստանի կողմից այս քայլերը գնահատվել են որպես դեմարշ։ Կրեմլը և Ռուսաստանի արտաքին գործերի նախարարությունն իրենց դժգոհությունն են հայտնել Ադրբեջանի գործողություններից։

Նմանատիպ դեպքեր նախկինում էլ են եղել, սակայն այս անգամ դրանք ավելի խորը ազդեցություն են ունեցել երկու երկրների հարաբերությունների վրա։ Օրինակ, 2021 թվականին Նովոսիբիրսկում ձերբակալության ժամանակ մահացել է ադրբեջանցի, իսկ 2020 և 2023 թվականներին ռուս զինվորներ են զոհվել Ադրբեջանի զինված ուժերի գործողությունների հետևանքով։

Հիմնական հակասությունը կապված է Ռուսաստանի ձգտման հետ՝ մնալու գլխավոր ուժը հետխորհրդային տարածքում, ինչը հակասում է Ադրբեջանի ռազմավարական նպատակներին։

Փորձագետները նշում են, որ Բաքվի գործողությունները կարող են լինել Ռուսաստանի նկատմամբ կուտակված դժգոհության արդյունք։ Ուկրաինայում պատերազմի պատճառով Ռուսաստանի դիրքերի թուլացումը Հարավային Կովկասում հնարավորություն է տալիս Ադրբեջանին վերանայելու հարաբերությունները Մոսկվայի հետ։

Չնայած 2022 թվականին Ադրբեջանի և Ռուսաստանի ղեկավարները դաշնակցային համագործակցության մասին հռչակագիր են ստորագրել, երկու երկրները լիարժեք դաշնակիցներ չեն դարձել։ Ադրբեջանը շարունակում է աջակցել Ուկրաինայի տարածքային ամբողջականությանը և մարդասիրական օգնություն է ուղարկում Կիև։

Միևնույն ժամանակ, Ռուսաստանը շարունակում է կարևոր դեր խաղալ Ադրբեջանի համար, հատկապես առևտրային և տրանսպորտային հարցերում։ Հյուսիս-Հարավ միջանցքը, որի մի մասն է Ադրբեջանը, Ռուսաստանին հնարավորություն է տալիս մուտք գործել ասիական շուկաներ։

Փորձագետ Ջոշուա Կուչերան նշում է, որ Ռուսաստանն ու Ադրբեջանը կիսում են ընդհանուր գաղափարախոսական դիրքորոշումներ՝ կապված Արևմուտքի քաղաքականության հետ։ «ԵՄ-ի և ԱՄՆ-ի կողմից խթանվող մարդու իրավունքների ու ժողովրդավարության պահանջները Բաքվի և Մոսկվայի կողմից դիտարկվում են որպես Արևմուտքի շահերն առաջ մղելու գործիք»,— ասել է նա։

Չնայած ներկա լարվածությանը, Կուչերան կարծում է, որ ճգնաժամը երկար չի տևի։ «Ադրբեջանը հաճախ մարտավարական անհամաձայնություններ է ունենում իր գլխավոր գործընկերների հետ, սակայն ժամանակի ընթացքում լարվածությունը սովորաբար մեղմանում է։ Բաքուն հմտորեն օգտագործում է այս ռազմավարությունը՝ ընդլայնելու իր քաղաքական մանևրելու հնարավորությունները»,— նշել է նա։