Բաղդադի համալսարանի հետ համագործակցությամբ գիտնական Լուիս Էնրիկե Խիմենեսը հայտնաբերել է մոտ հազար տարի պահպանված հին մի տեքստ։ Հայտնագործության մասին մանրամասն հոդվածը տպագրվել է «Իրաք» մասնագիտական ամսագրում։

«Այս հիմնը յուրահատուկ է, քանի որ այն ամբողջական պատկեր է տալիս Բաբելոնի մեծության մասին, նկարագրում է նրա կառույցներն ու բնակիչների առօրյան», — բացատրում է Խիմենեսը։

Հիշատակենք, որ Բաբելոնը հիմնադրվել է Ք.ա. 2000-ականներին՝ Միջագետքի հարավային հատվածում։ Որպես այդ ժամանակաշրջանի խոշորագույն քաղաք, այն եղել է մշակույթի ու գիտելիքի կենտրոն, որտեղ ստեղծվել են բազմաթիվ ստեղծագործություններ, որոնք այսօր մարդկության համար կարևոր ժառանգություն են։

Բաբելոնի գրականությունը մեզ է հասել սեպագիր գրերով կավե տախտակների բեկորների տեսքով։ Բաղդադի համալսարանն այսօր գլխավոր նախագծերից մեկն ունի՝ Սիպպարի գրադարանի հինգհազարամյա սեպագիր տախտակները վերծանելը և թվային տեսքով պահպանելն ապագա սերունդների համար։

Ըստ ավանդության՝ այս տախտակները Նոյն է թաքցրել Մեծ ջրհեղեղից առաջ։ Էնրիկե Խիմենեսը ներկայումս աշխատում է Բաբելոնի էլեկտրոնային գրադարանի շուրջ՝ թվայնացնելով աշխարհի տարբեր թանգարաններում գտնվող սեպագիր տեքստերի բոլոր բեկորները։ Արհեստական բանականության օգնությամբ նրա թիմը պարզում է, թե որ բեկորները միմյանց հետ կապված են։

«Մեր ալգորիթմների շնորհիվ մենք արդեն գտել ենք նոր հայտնաբերված հիմնի հետ առնչվող ևս 30 ձեռագիր։ Ձեռավոր աշխատանքի դեպքում դրա համար տասնամյակներ կպահանջվեին», — ասում է Խիմենեսը, ով Լյուդվիգ Մաքսիմիլիանի անվան համալսարանում դասավանդում է հին ասորական գրականություն։

Կորած հատվածներով կավե տախտակի վրա գրված հիմնը վերջնականապես վերծանվել է նոր հայտնաբերված տեքստերի օգնությամբ։

Ենթադրվում է, որ 250 տողանոց այս ստեղծագործությունը ստեղծվել է Ք.ա. առաջին հազարամյակի սկզբին։

«Հեղինակը Բաբելոնի մի սովորական քաղաքացի է եղել, որն իր ստեղծագործությամբ փառաբանել է հայրենի քաղաքը։ Տեքստում նկարագրվում են ոչ միայն պալատներն ու տաճարները, այլև Եփրատ գետի գարնանային հորդացումները, որոնք կյանք էին ներշնչում դաշտերին։ Սա կարևոր է, քանի որ մեզ հասած մյուս ստեղծագործությունները հազվադեպ են անդրադառնում բնությանը», — նշում է Խիմենեսը։

Հին Բաբելոնի ավերակները գտնվում են Իրաքում՝ Բաղդադից 85 կմ դեպի հարավ։ 2019 թվականից դրանք ընդգրկված են ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության ցանկում։