Հայ դատի Վաշինգտոնի, Բրյուսելի, Մոսկվայի և Ֆրանսիայի գրասենյակները խիստ արտահայտվել են՝ դատապարտելով Հայաստանի նկատմամբ ուժի կիրառման և սպառնալիքի քաղաքականությունը, ըստ որոնց լուրջ հարց է ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի լուծարումը: Նրանք աջակցում են միջազգային իրավասու մարմնի ստեղծմանը, նպատակ ունենալով պաշտպանել արցախահայերի հիմնարար իրավունքները։

Փորձագետները նշում են, որ նման քայլով միջազգային հանրությունը կարծես թե լեգիտիմացնում է հակամարտությունների «լուծումը» ուժի միջոցով և էթնիկ զտումների քաղաքականությունը։ Ըստ նրանց, Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև իրական խաղաղությունը պետք է հիմնվի հետևյալ ճշգրտված հանգամանքների վրա․

• Հայ գերիների անհապաղ ազատ արձակում Ադրբեջանից
• Հայկական մշակութային ժառանգության պաշտպանություն
• Հայաստանի անվտանգությունն ու ինքնիշխանությունը, ինչպես նաև օկուպացիոն զինված ուժերի դուրսբերում ՀՀ տարածքից
• Արցախից բռնի տեղահանված հայերի վերադարձի իրավունք՝ համապատասխան Արդարադատության միջազգային դատարանի 2023թ․ նոյեմբերի 17-ի որոշման

Ներկայումս համաշխարհային Հայ դատի ցանցը աշխատում է Ղարաբաղյան հակամարտության միջազգայնացման ուղղությամբ՝ նպատակ ունենալով խթանել մի նոր միջազգային հարթակ, որը զբաղվելու է Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտության հետևանքներով՝ օրինակ, «Լեռնային Ղարաբաղի խաղաղության շվեյցարական նախաձեռնությունը»։

Հայ դատի Վաշինգտոնի գրասենյակ

Մինսկի խմբի լուծարումը խաղաղարար քայլ չէ, այլ Ադրբեջանի պայմաներով պարտադրված գործարք է, որը ձեռք է բերվել ճնշմամբ։ Սակայն, այս պարգևատիրը խանգարում է ԵԱՀԿ Մինսկի գործընթացին՝ խարխլելով միջազգային իրավունքի հիմքերը, պատշաճ չէ վերակառուցել Բաքվի ցեղասպանական քաղաքականությունը, հակառակ լինելով հայ ռազմագերիների ազատմանը, ու Արցախի հայերի անհավասար պայմաններում հայրենազրկմանը։

Հայ դատի Եվրոպայի գրասենյակ

Հայ դատի Եվրոպայի գրասենյակը հիշեցնում է ԵԱՀԿ-ին իր դիվանագիտական պարտավորությունները՝ միաժամանակ հիշեցնելով եվրոպական առանցքային մարմիններին և երկրների, օրինակ՝ Եվրոպական խորհրդարանին, Բելգիային և Շվեյցարիային: Նրանք պետք է ջանան ապահովել ադրբեջանական սահմանափակումների վերացումը՝ հանուն հայերի անվտանգության և իրավունքների։

Հայ դատի Ֆրանսիայի հանձնախումբ

Ֆրանսիան, որպես Մինսկի խմբի համանախագահող, պարտավոր է պաշտպանել միջազգային իրավունքի այն սկզբունքները, որոնց վաղուց աջակցել է։ Մենք կոչ ենք անում Ֆրանսիային և ԵԱՀԿ-ին աջակցել տեղահանված հայերի իրավունքների պաշտպանությանը, ինչպես նաև գերիների ազատմանը։ «Թշնամանքի էջը փակելու» կոչերն առանց արդարության ու ճշմարտության՝ իրական չեն։

Հայ դատի Մոսկվայի գրասենյակ

Առանց միջազգային միջնորդական ինտեգրված ձևաչափի հնարավոր չէ Արցախի խնդրի կայուն կարգավորում։ Դրա բացակայությունը թույլ է տալիս Ադրբեջանին ուժեղացնել իր ցեղասպանական քաղաքականությունը և հայկական Արցախից վերացնել հայ ժողովրդին։ Մենք առաջարկում ենք վերականգնել ձևաչափը՝ գործնական երաշխիքներով, աջակցելով արցախահայերի ինքնորոշման իրավունքը, և ապահովել գերիների ու ռազմաքաղաքական ղեկավարների ազատությունը, ինչպես նաև նույնական ծագումից եկող պատմամշակութային ժառանգության պաշտպանությունը։