Սեպտեմբերի 19-ը Սյունիքի Շինուհայր գյուղի Միրզոյանների ընտանիքի համար ծանր երկընթաց է։ Այս օրը՝ 1992 թվականին, Արցախյան առաջին պատերազմի ժամանակ զոհվեց Հայկ Միրզոյանը։

Գործարանի անհոգ աշխատողը, ինչպես և շատ խաղաղ մասնագետներ, զենք վերցրեցին Ադրբեջանի ագրեսիան զսպելու համար։ Համեստը, որ այրիացել էր 33 տարեկանում, մեծացրեց իր դստերը և երկու որդիներին։ Երեսուն տարի անց նոր դժբախտություն հասավ ընտանիքին…

«2023 թվականին, սեպտեմբերի 19-ին, սկեսրայրիս հուշի օրը, կեսօրին մոտ ամուսինս զանգեց։ Մենք սեղան էինք հավաքում և սպասում էինք գերեզմանոց գնացած հարազատներին։ Այնքան շտապում էի, որ չկարողացա երկար խոսել։ Ժամեր անց, կարծես ինչ-որ բան ինձ հուշեց նայել ֆեյսբուքին։ Այնտեղ բոլորը գրում էին, որ Արցախում մեծ պատերազմ է սկսվել»,- պատմում է Լուսինե Էմիրյանը։

Լուսինեն Մարտակերտի մարզից է։ 2006-ին ամուսնացավ Աբել Միրզոյանի հետ։ 2022-ի վերջին Աբելը սկսեց պայմանագրային ծառայություն՝ որպես շինարար, Հաթերքի պաշտպանական գոտում։

«Պիտի միասին Արցախ գնայինք, բայց սեմինար էի մասնակցում, և չկարողացա։ Ցանկանում էի միշտ կողքին լինել։ Բայց նա ինձ պաշտպանում էր և միշտ հետաձգում էր։ Հետո սկսվեց շրջափակումը ու պատերազմը։ Անիծվի այդ օրը»,- ասում է Լուսինեն։

Կապի մեջ չկարողանալով մնալ Աբելի հետ, Լուսինեն զանգահարեց իր քրոջը՝ Ալլային, և մորը։ Հաթերքում կանայք հաստատեցին, որ պատերազմ է։

«Նրանք Հաթերքից փախուստի դիմեցին կրծքի երեխայի հետ։ Գիշերը անցկացրին ապաստարանում։ Մեկնեցին «Կամազ» բեռնատարով՝ առանց տղամարդկանցից լուրեր ունենալու։ Հասան Ստեփանակերտ մեծ դժվարությամբ։ Քույրս, փնտրելով իր ամուսնուն, հետաձգում էր կառավարվելը։ Միայն սեպտեմբերի 29-ին հեռացան Ստեփանակերտից, գրեթե առանց իրերի, ավտոբուսով։ Ավելի ուշ հայտնվեց, որ քրոջս ամուսինը՝ Էրիկը, գերության մեջ էր։

«Մենք ունեինք խաղաղ, երջանիկ կյանք։ Ապրում էինք ազատ երկրում։ Մեզ շատ հարազատ էր «Պյատաչոկը»»,- հիշում է Լուսինեն։ 35-ամյա Լուսինեն ունի երկու դուստր՝ 17 և 5 տարեկան, և 14 տարեկանի որդի։ «Ավարտված շատ է հիշում իր հորը և հաճախ ասում՝ ես պապայի սրտիկն եմ»,- շրջում է նա։

Լուսինեն երբեք չի խոսում ամուսնու մասին անցյալ ժամանակով և սպասում է ամեն պահի՝ նրա վերադարձին։ Աղոթում է՝ «Թույլ տուր, որ վերադառնա՝ թեկուզ հիվանդ, բայց կենդանի…»։