Եվրոպայում նկատվում է սեռական ճանապարհով փոխանցվող հիվանդությունների, ինչպիսիք են ՄԻԱՎ-ը, սիֆիլիսը և գոնորեան, տագնապալի աճ։ Ազգային առողջապահության հետազոտական ինստիտուտի զեկույցի համաձայն՝ այս հիվանդությունների դեպքերի թիվն աճում է նաև Լեհաստանում։ Սակայն այս խնդիրը միայն Լեհաստանին չի առնչվում՝ Եվրոպական միությունում նույնպես հաղորդվում է դեպքերի թվի աճ, հատկապես գոնորեայի մասով։

Նոր մարտահրավեր բժշկության համար՝ գոնորեայի դեմ պատվաստումը

Եվրոպական հիվանդությունների կանխարգելման և վերահսկման կենտրոնը նախազգուշացնում է, որ ԵՄ անդամ երկրներում ամեն տարի գրանցվում է 100 հազար գոնորեայի դեպք։ Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպությունը (ԱՀԿ) նախազգուշացնում է, որ 20 տարիների ընթացքում այս հիվանդությունը կարող է դառնալ աշխարհի առողջապահության ամենալուրջ խնդիրներից մեկը։ Միացյալ Թագավորությունում իրավիճակն այնքան լուրջ է դարձել, որ 2025 թվականի օգոստոսին ներդրվել է գոնորեայի դեմ նորարարական պատվաստման ծրագիր։ Թեև գոնորեայի հատուկ պատվաստանյութեր չկան, B խումբ մենինգոկոկային պատվաստանյութը, որի արդյունավետությունը վարակների կանխարգելման գործում կազմում է 30-40%, եկել է օգնության։

«Մաշկաբանների մոտ կարծիք կա, որ սեռական ճանապարհով փոխանցվող հիվանդությունները հաճախ զուգակցվում են։ Ցավոք, դա հաճախ այդպես է»,- ասում է մաշկաբան և վեներոլոգ Բոժենա Բերժնևսկան։

«Հետևաբար, գոնորեայի ի հայտ գալու դեպքում անհրաժեշտ է բացառել նաև այլ վարակները՝ սիֆիլիսը, ինչպես նաև ՄԻԱՎ, ՎՊՃ (HPV), սեռական հերպես և հեպատիտ C»,-ասում է նա։

Գոնորեան սեռական ճանապարհով փոխանցվող հիվանդություն է, որը առաջանում է բակտերիայի միջոցով։ Սեռական ճանապարհով փոխանցվող հիվանդությունները տարածվում են հիմնականում սեռական օրգանների կամ կենսաբանական հեղուկների միջոցով։ Գոնորեայի դեպքում բակտերիան կարող է վարակել միզուկը, ուղիղ աղիքը, հեշտոցը, բերանը, կոկորդը կամ աչքերը։ Հիվանդությունը սովորաբար փոխանցվում է վագինալ, բանավոր կամ անալ սեռական հարաբերության ժամանակ։ Սակայն արժե նշել, որ գոնորեան կարող է զարգանալ նորածինների մոտ, եթե երեխան հարաբերվում է մայրից ծննդաբերության ժամանակ։

Տղամարդիկ ավելի արագ են հայտնաբերում ախտանիշները, բայց ոչ միշտ են արձագանքում։

Փորձագետները նշում են, որ տղամարդկանց մոտ գոնորեայի ախտանիշները, ինչպիսիք են միզուկից արտահոսքը, այրումը կամ ցավը միզարձակման ժամանակ, ի հայտ են գալիս վարակվելու երեք-չորս օրվա ընթացքում, ինչը նպաստում է արագ ախտորոշմանը։ Կանանց դեպքում ախտանիշները կարող են լինել ավելի թեթև և աննկատելի, ինչը կարող է հանգեցնել լուրջ բարդությունների, ինչպես օրինակ անպտղությունը, երբ վարակը տարածվում է արգանդի և ձվարանների վրա։

Գոնորեայով տառապող ամենահայտնի պատմական դեմքերից մեկը Ալ Կապոնեն էր, 1920-ական թվականների հայտնի ամերիկացի գանգստերը։ Աղբյուրների համաձայն, նա տառապել է վեներական հիվանդություններով, ներառյալ գոնորեա և սիֆիլիս, բայց տարիներ շարունակ հրաժարվել է բուժում ստանալ ամոթի և բժշկական անգրագիտության հետևանքով։ Անբուժելի սիֆիլիսը հանգեցրեց լուրջ նյարդաբանական բարդությունների։