eLife ամսագրում հրապարակված նոր հետազոտությունը բացահայտել է, որ կենդանիները արձագանքում են բույսերի կողմից արտադրվող ձայներին։ Սա ենթադրում է, որ նրանց միջև կարող է գոյություն ունենալ ընդհուպ մինչև հիմա անհայտ էկոհամակարգ։

Թել Ավիվի համալսարանի գիտական խմբին հաջողվել է առաջին անգամ ապացուցել, որ էգ ցեցերից շատերը խուսափում են լոլիկի բույսերի վրա ձվադրում կատարելուց, եթե վերջիններս արձակում են անհանգստություն արտահայտող ձայներ: Այս երևույթը հուշում է, որ ցեցերը կարող են զգալ բույսի վատառողջ վիճակը։ Հիշատակենք, որ այս նույն թիմը երկու տարի առաջ ապացուցել էր, որ բույսերը ձայներ են արձակում, երբ լարվածության մեջ են կամ ունենում են առողջական խնդիրներ։

Նշված ձայները գտնվում են մարդու լսողության շրջանակներից դուրս, սակայն դրանք կարող են ընկալվել մի շարք միջատների, չղջիկների և որոշ կաթնասունների կողմից։

Հետազոտողները իրականացրել են խիստ վերահսկվող փորձեր՝ համոզվելու համար, որ ցեցերի վարքագիծը որոշվում է հենց բույսերի ձայնային ազդակներով, այլ ոչ թե նրանց արտաքին տեսքով։ Այսուհետև գիտնականները պլանավորում են ուսումնասիրել, թե ինչպես են տարբեր բույսերի արձակած ձայնային ազդանշաններն ազդում այլ կենդանիների վարքագծի վրա։

Հետազոտողները հստակեցնում են, որ բույսերը չունեն ինտելեկտ: Նրանց ձայները պարզապես ֆիզիկական երևույթներ են՝ որոշվող շրջակա միջավայրի փոփոխություններով: Սակայն ներկայիս հայտնագործությունը ցույց է տալիս, որ այս ձայները կարող են կարևոր դեր խաղալ ոչ միայն կենդանիների, այլև հարևան բույսերի համար, որոնք կարող են դրանք ընկալել։

Եթե դա ճիշտ է, ապա, ըստ Թել Ավիվի համալսարանի պրոֆեսոր Լիլախ Հադանիի, կենդանիներն ու բույսերը կարող էին միասին զարգացնել ձայն արձակելու և լսելու ունակություններ՝ փոխշահավետ փոխկապակցվածության համար։

Փորձի ժամանակ գիտնականներն ուսումնասիրել են էգ ցեցերի վարքը՝ մասնավորապես նրանց ձվադրման հակումը լոլիկի բույսերի վրա: Թրթուրները ձվից դուրս գալուց հետո սնվում են հենց այդ բույսերով: Ավանդաբար, ենթադրվել է, որ ցեցերը ձգտում են ձվադրել առողջ բույսերի վրա, քանի որ դրանք ավելի հարմար են թրթուրների զարգացման համար: Հետևաբար, երբ բույսը ձայնային ազդանշան է տալիս ջրազրկման կամ սթրեսի մասին, հետաքրքրություն առաջացավ. արդյո՞ք ցեցերը կարող են զգալ այս նախազգուշացումն ու խուսափել ձվադրումից։

Արդյունքները ցույց տվեցին, որ ցեցերն ակտիվորեն խուսափում են այն բույսերից, որոնք արձակում են անհանգստացնող ձայներ։