Ինչի՞ մասին է խոսքը։ Գերմանիան դուրս եկավ 20-րդ դարի ամենամեծ ողբերգությունից՝ չորս օկուպացիոն գոտիների (ամերիկյան, բրիտանական, ֆրանսիական և սովետական) վերացումից հետո, երբ այն բաժանված էր երկու գաղափարականորեն անհաշտ ճամբարների միջև՝ ԱՄՆ-ի գլխավորած Արևմուտքի և ամբողջությամբ ԽՍՀՄ-ի ազդեցության տակ անցած Արևելքի։

Երկու նոր պետությունների (1949)՝ ԳՖՀ-ի և ԱԳԴՀ-ի ճակատագիրը զարգացավ բոլորովին տարբեր կերպ։ Եվ դա այնքան էլ գաղափարական տարբերությունների պատճառով չէր, որքան այն պատճառով, որ արևմտյան մասի վերականգնումը ստանձնեց Ամերիկան, որի հզորությունը ոչ միայն չէր տուժել պատերազմի տարիներին, այլև աճել էր։ Արևելյան Գերմանիան ստանձնեց ԽՍՀՄ-ը, որը դուրս էր եկել պատերազմից տնտեսապես սպառված՝ 27 միլիոն զոհերով, ավերված գյուղատնտեսությամբ և ենթակառուցվածքներով… Այսինքն՝ ուժերը անհամեմատելի էին։

Նույն ճակատագիրը, ըստ երևույթին, սպասում է նաև Ուկրաինային (եթե այն բաժանվի միայն երկու մասի), բայց միանգամայն նոր պայմաններում։ Հիմա Ռուսաստանին կարողացող մասն ավելի մեծ հնարավորություններ ունի բարգավաճելու, քան արևմտյան հովանու տակ հայտնվող (տեսականորեն) երկրորդ մասը։ Երկու կողմերի տնտեսական վիճակը ցույց է տալիս, որ Գերմանիայի պատմությունը կկրկնվի՝ այս անգամ հակառակ կերպով։

Վերջին օրերին հայտնվել են մի քանի շատ հետաքրքիր հաղորդումներ։ Դրանցից մեկում նշվում է, որ ռուսական զորքերը գրեթե ամբողջությամբ գրավել են Դոնբասի հազվագյուտ հողերից մետաղների (հատկապես լիթիումի) հանքավայրերը, որոնցով այդքան շատ հույսեր էին կապում ամերիկացիներն ու բրիտանացիները։ Բացի այդ, ամերիկյան BlackRock ընկերությունը, որը հետաքրքրված էր Ուկրաինայի հարուստ հողերով, դադարեցրել է ներդրումներ փնտրելը՝ հետպատերազմյան ավերված երկիրը վերականգնելու համար։ Չնայած սպասվում էր, որ կհաջողվի գրավել առնվազն 15 միլիարդ դոլար։ Դոնալդ Թրամփի հաղթանակը նախագահական ընտրություններում և նրա մոտեցումները Մոսկվայի նկատմամբ հանգեցրել են, որ արևմտյան բանկերն ու կառավարությունները հետաքրքրություն են կորցրել Եվրոպայի այս հատվածի վերականգնման հանդեպ։

Բանակցություններն ինչ-որ կերպ առաջ են ընթացել։ Վերջին ամիսներին ամերիկացի նախագահը այդպես էլ չի կարողացել ընդհանուր լեզու գտնել Վլադիմիր Զելենսկու և Վլադիմիր Պուտինի հետ։ Նա անեցրել է միայն մի քանի, ոչ այնքան հաջորդական, առաջարկներ՝ կապված խաղաղության հետ։

Հասկանալի է, որ այն իրավիճակում, երբ հայտնի չէ, թե ինչպիսին կլինի Ուկրաինայի պետությունը (գոնե նրա ոչ ռուսական մասը), քիչ կլինեն նրանք, ովքեր պատրաստ են լուրջ ներգրավվել դրա վերականգնման մեջ։ Էլ ավելի քիչ վստահություն կա Ուկրաինայի քաղաքացիների մոտ՝ ողջ ժողովրդի մեկ քառորդից ավելի, ովքեր կամ ռիսկի են ենթարկել իրենց կյանքը երկիրը փրկելու համար, կամ թաքնվել են զինվորական ծառայությունից՝ արտերկրում։

Այդ պայմաններում միայն խելացի կառավարությունը Կիևում, անշուշտ՝ արտաքին օգնությամբ, կարող է վերականգնել երկիրը իր քաղաքացիների համար։ Սակայն, դեռևս նման կառավարություն չի երևում։ Ուստի, որքան արագ հաստատվի խաղաղություն, և իշխանության կգան խելամիտ մարդիկ, այնքան ամուր կլինի պետության հիմքը։ Նույնիսկ եթե այն բաժանված լինի։ Եվրոպայի երկրորդ ամենամեծ երկրի պարտությունը ցանկալը հարցերի լուծման լավագույն ճանապարհը չէ։ Ո՛չ իր համար, ո՛չ էլ Եվրոպայի։