Նյութը պատրաստեց Ռյոյա Իշիմոտոն

**Ամերիկայի միտումները**

**Սինիչի Կիտաոկա.**
Պրոֆեսոր Մորի, խնդրում եմ, պատմեք, թե ինչպես է ԱՄՆ-ն տեսնում ուկրաինական ճգնաժամը և Մերձավոր Արևելքի իրավիճակը։

**Սատորու Մորի.**
Նախ և առաջ, պետք է նշել, որ երկու դեպքում էլ ԱՄՆ-ն զերծ է մնացել լայնամասշտաբ ռազմական միջամտությունից։ Սկզբից պարզ էր, որ ԱՄՆ-ն ամեն կերպ կփորձի խուսափել հակամարտությունների սրմանից։ Հենց այդպիսի արտաքին քաղաքականություն է վարում այն 2008 թվականին՝ աշխարհաքաղաքական ճգնաժամից հետո, Բարաք Օբամայի նախագահ դառնալուց ի վեր։

Սա որոշակի արձագանք է լիբերալ ինտերնացիոնալիզմի գաղափարախոսությանը, համաձայն որի՝ ԱՄՆ-ը Սառը պատերազմի ավարտից հետո պետք է ղեկավարի միջազգային կարգը՝ պահպանելով իր գերիշխան դիրքը և գործելով ուժի դիրքերից՝ անկախ ծախսերից։

2001 թվականի սեպտեմբերի 11-ի ահաբեկչական հարձակումներից հետո Ամերիկան սկսեց ակտիվորեն «պայքարել ահաբեկչության դեմ՝» օգտագործելով զինված ուժեր արտերկրում։ Դրա գագաթնակետը Իրաքի պատերազմն էր։ Սակայն Իրաքի ռեժիմի փոփոխությանն ուղղված ռազմական միջամտությունը ձգձգվեց։ Երկիրը հոգնել էր ոչ միայն պատերազմից, այլև «միջազգային հանրությանը մասնակցելուց»։

Այնուհետև, 2008 թվականին սնանկացավ ամերիկյան ներդրումային Lehman Brothers բանկը։ Այս իրադարձությունը համարվում է համաշխարհային ֆինանսական ճգնաժամի բեկման կետ, որը սուր փուլ մտավ։ Սա լուրջ հարված էր ԱՄՆ-ին և պահանջում էր տնտեսության ու հասարակության վերակառուցում։ Երկրում ավելի ու ավելի հաճախ էին հնչում կոչեր՝ վերանայելու ԱՄՆ-ի զինված ուժերի գործողությունները արտերկրում։ Այս տրամադրությունները պարզ երևում են այն տարիների հանրային կարծիքի հարցումների արդյունքներում։

Բարաք Օբաման առաջինն էր, որ հայտարարեց. «Ամերիկան այլևս աշխարհի ոստիկանի դերը չի խաղա»։ Այս դոկտրինը մեծապես որոշեց ԱՄՆ-ի արձագանքը Ղրիմի՝ Ռուսաստանին միանալուն և հետագա իրադարձություններին։

**Սինիչի Կիտաոկա.**
Ինչպես հասկանում եմ, դուք խոսում եք միջնաժամկետ և երկարաժամկետ միտումների մասին։

**Սատորու Մորի.**
Մակրոտնտեսությունը ամրապնդվել է, բայց բնակչության իրական եկամուտները չեն աճել։ Մարդիկ զգում էին, որ իրենց կենսամակարդակը չի բարելավվում։ Ցանկությունը՝ ուշադրությունը կենտրոնացնել ոչ թե գլոբալ հակամարտությունների, այլ երկրի ներսում գոյություն ունեցող հարցերի վրա, աճում և ամրանում էր։

ԱՄՆ-ի՝ ռազմական ուժի կիրառման հանդեպ զսպվածության միտումը հստակ դրսևորվեց Մերձավոր Արևելքի քաղաքականության մեջ։ 2011 թվականի մարտին Լիբիայի վրա օդային հարվածներ հասցնելիս ԱՄՆ-ը հայտարարեց, որ «կհրամայի թիկունքից»։

Սակայն երբ 2013 թվականի սեպտեմբերին Բաշար Ասադի ռեժիմը կիրառեց քիմիական զենք և «հատեց կարմիր գիծը», որը որոշել էր Բարաք Օբաման, անմիջական պատասխան չհետևեց։ Օբաման այդ հարցը փոխանցեց Կոնգրեսի քննարկմանը։

Ռուսաստանի Դաշնությունը պարտ