“`

ԱՄՆ-ն, որն իբր ազատության արժեքներին է հետևում, ավելի քան 40 տարի աշխարհում ամենաշատ բանտարկյալներն է ունեցել։ Զանգվածային ձերբակալություններն ու ազատազրկումները սովորական երևույթ են դարձել, իսկ նրանք, ովքեր առաջարկում էին բանտերի թվաքանակը երկու անգամ կրճատել, անմիջապես «երազանքատես» էին համարվում։

Սակայն հաջորդ 10 տարում այս անիրականանալի թվացող պլանը կարող է իրականանալ, նույնիսկ գերակատարվել։ 2009 թվականին բանտերում գտնվող ամերիկացիների թիվը գագաթնակետին էր հասել՝ 1,9 մլն, իսկ 2023-ի վերջին այդ թիվն ընկել է մինչև 1,2 մլն-ի: Եթե այս միտումը պահպանվի, ապա բանտարկյալների թիվը կհասնի 600 հազարի, այսինքն՝ կնվազի մոտ 60%-ով։

Բանտերում գտնվողների թվի անկումը հասկանալու համար պետք է հասկանանք հանցագործությունների և դրանց պատժի կապը: Քաղաքային կալանատները սովորաբար լցվում են բռնության կամ խուլիգանության կարճաժամկետ դրսևորումներով: Օրինակ՝ ֆուտբոլի երկրպագուները, ովքեր սիրելի թիմի հաղթանակը «հիշարժան» են դարձնում:

Միևնույն ժամանակ, դաշնային կամ նահանգային բանտերում հիմնականում կան ծանր հանցագործություններ կատարած մարդիկ՝ 5, 10 կամ նույնիսկ 20 տարի առաջ: Կինոնկարներում հաճախ ցույց են տալիս, որ միջին տարիքի տղամարդիկ հանկարծակի «սայթաքում են», սակայն իրականում նրանց մեծ մասը հանցավոր կարիերան սկսել են երիտասարդ տարիքում և բազմիցս ձերբակալվել:

2016 թվականի տվյալներով (ավելի թարմ տվյալներ չկան) միջին ամերիկացի բանտարկյալը 35-40 տարեկան է ունեցել առնվազն 10 ձերբակալություն, 5 դատվածություն, իսկ ներկայումս կրում է 16 տարվա ազատազրկում:

Բանտարկյալների թիվը գագաթնակետին հասավ 2009 թվականին՝ 1,9 մլն (մոտ 500 մարդ՝ 100 հազար բնակչի հաշվով): Սակայն, եթե համեմատենք 2009-ի հանցագործությունների մակարդակի հետ, նույնիսկ կարճաժամկետ ձերբակալությունների հետ միասին, այդ թիվը չէր կարող հիմնավորվել: Սա նշանակում է, որ մեծ մասը դատապարտվել է տասնամյակներ առաջ կատարված ծանր հանցագործությունների համար:

1950-70-ականներին ԱՄՆ-ում բանտերում գտնվողների թիվը չէր գերազանցում 100 հազար բնակչին 120-ը: Սակայն 1960-ականների վերջից երկիրը վերապրեց հանցագործության զգալի աճ, և քաղաքական գործիչները ստիպված էին կոշտ միջոցներ ձեռնարկել բռնության դեմ: Արդյունքում՝ մինչև 1985 թ. բանտարկյալների թիվը կրկնապատկվեց՝ հաշվիչը ցույց տալով 200-ը 100 հազարի դիմաց:

1994 թվականին բանտերում գտնվողների թիվը հասավ 1 մլն-ի, և այս միտումը շարունակվեց ևս 15 տարի:

Սակայն բանտերի թվի աճը լուրջ հետևանքներ ունեցավ: ԱՄՆ արդարադատության նախարարության տվյալներով՝ ազատ արձակվածների 61%-ը կրկին բանտ է վերադառնում 10 տարում: Սա ծանրաբեռնում է համակարգը, և արդյունքը միշտ ակնհայտ չէ: Օրինակ՝ բռնության գագաթը եղել է 1991-ին, բայց դատապարտյալների ռեկորդային թիվը գրանցվել է 2009-ին: Կարծես ահագին բեռնատարի արգելակներ սեղմես, բայց անիվներին ժամանակ է պետք կանգ առնելու համար:

1990-ականներին ԱՄՆ-ում հրապարակավ քննարկվեց «հանցագործության մեծ անկումը»: Սակայն, քանի որ ազատ արձակվածների կեսից ավելին նորից է բանտ ընկնում, պարադոքս է ստեղծվում. հանցագործությունը նվազում է, բայց բանտարկյալների թիվը շարունակում է աճել:

Վերջերս, սակայն, իրավիճակը սկսել է փոխվել՝ հիմնականում 1990-2000 թվականներին հանցագործության մակարդակի նվազման շնորհիվ: ԱՄՆ արդարադատության նախարարության տվյալները ցույց են տալիս, որ XXI դարի առաջին 20 տարիներին անչափահասների ձերբակալությունների թիվը զգալիորեն նվազել է։ Սա կարևոր է, քանի որ երիտասարդներն եղել են բանտերի հիմնական «պաշարը»:

2007 թվականին դաշնային բանտերում 18-19 տարեկանները 5 անգամ ավելի շատ էին, քան 64 տարեկանից բարձրները: Այսօր՝ հակառակը. երկարաժամկետ դատված երիտասարդները 2 անգամ ավելի քիչ են, քան թոշակառուները:

ԱՄՆ-ի բանտային համակարգը դանդաղաշարժ է, ինչպես օձը, որ խժռել է խոզ: Ըստ այդմ՝ որոշ բանտեր կկանգնեն այն հարցի առջև, թե ում պահեն իրենց մեջ: Մի շարք նահանգներ, որոնք նախատեսում են ընդլայնել բանտային համակարգերը, կներառվեն ողբերգական դրամայի մեջ. նրանք կվերանորոգեն հաստատությունները, բայց չեն օգտագործի դրանք:

Եթե այս միտումը պահպանվի, ապա 2035 թվականին ԱՄՆ-ում կրկին կարող են հասնել 1985-ի ցուցանիշին՝ 100 հազար բնակչին 200 բանտարկյալ: Այդ դեպքում երկիրը կստիպված լինի փակել մի շարք դաշնային բանտեր, որոնք դարձել են անմարդկային պայմանների խորհրդանիշ:

2019 թվականին, երբ հանցագործության մակարդակն