• Ամփոփում

• Պուտինը անսպասելի հայտարարություն է արել՝ ասելով, որ ծախսերի կրճատումը քննարկման տակ է
• Նախարարությունների միջև դեռևս համաձայնություն չկա
• Պուտինը շնորհակալություն է հայտնել Թրամփին խաղաղության ջանքերի համար
• Ուկրաինայի պատերազմի ավարտը տեսանելի չէ

ՄՈՍԿՎԱ, հունիսի 27 (Reuters) – Նախագահ Վլադիմիր Պուտինը ուրբաթ օրը հայտարարել է, որ Ռուսաստանը նախատեսում է հաջորդ տարուց սկսած կրճատել ռազմական ծախսերը՝ այն հակադրելով ՆԱՏՕ-ի պլաններին, որոնք նախատեսում են պաշտպանական ծախսերի ավելացում հաջորդ տասնամյակում։

ՆԱՏՕ-ի դաշնակիցները չորեքշաբթի օրը համաձայնություն են ձեռք բերել հավաքական ծախսերի նպատակը հասցնել ՀՆԱ-ի 5%-ի հաջորդ 10 տարիներին՝ նշելով, որ Ռուսաստանը երկարաժամկետ սպառնալիք է ներկայացնում և անհրաժեշտ է ամրապնդել քաղաքացիական ու ռազմական դիմադրողականությունը։

Առաջին անգամ արձագանքելով այդ քայլին՝ Պուտինը Մինսկում մամուլի ասուլիսի ժամանակ ասել է, որ ՆԱՏՕ-ի ծախսերը կուղղվեն «ԱՄՆ-ից գնումների և իրենց ռազմաարդյունաբերական համալիրի աջակցությանը», և դա ՆԱՏՕ-ի գործն է, ոչ թե Ռուսաստանի։

«Բայց ահա ամենակարևորը. Մենք նախատեսում ենք կրճատել պաշտպանական ծախսերը։ Մեզ համար հաջորդ տարի և դրան հաջորդող երեք տարիների ընթացքում մենք դա նախատեսում ենք», – ասել է նա։

Պուտինը նշել է, որ պաշտպանության, ֆինանսների և տնտեսության նախարարությունների միջև դեռևս վերջնական համաձայնություն չկա, «բայց ընդհանուր առմամբ բոլորը մտածում են այս ուղղությամբ։ Եվ Եվրոպան, ընդհակառակը, մտածում է, թե ինչպես ավելացնի իր ծախսերը։ Այսպիսով, ո՞վ է պատրաստվում որոշ ագրեսիվ գործողությունների։ Մենք, թե՞ նրանք»:

Պուտինի այս մեկնաբանությունները հավանաբար ծայրահեղ թերահավատությամբ կընդունվեն Արևմուտքում, հաշվի առնելով, որ Ռուսաստանը Ուկրաինայի պատերազմի սկզբից զգալիորեն ավելացրել է պաշտպանական ծախսերը։

Կոնֆլիկտի ավարտի նշաններ չեն երևում, և վերջին շաբաթներին այն նույնիսկ սրվել է, քանի որ բանակցությունները տեսանելի առաջընթաց չեն գրանցում դեպի զինադադար կամ մշտական կարգավորում։

Պուտինը նշել է, որ Ռուսաստանը գնահատում է ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփի ջանքերը պատերազմը դադարեցնելու ուղղությամբ։

«Նա վերջերս հայտարարել է, որ դա ավելի դժվար է, քան թվում էր դրսից։ Դե, դա ճիշտ է», – ասել է Պուտինը։

Թրամփն այս շաբաթ հայտարարել է, որ կարծում է, թե Պուտինը ցանկանում է կոնֆլիկտը կարգավորելու ճանապարհ գտնել, սակայն Ուկրաինան և նրա եվրոպական շատ դաշնակիցներ կարծում են, որ Կրեմլի ղեկավարը իրականում չի հետաքրքրված խաղաղության համաձայնագրով և նպատակ ունի գրավել ավելի շատ տարածք։

Պուտինը նշել է, որ ռուս և ուկրաինացի բանակցողները մշտական կապի մեջ են, և Մոսկվան պատրաստ է վերադարձնել ևս 3000 ուկրաինացի զինվորների մարմինները։

ՏՆՏԵՍԱԿԱՆ ԴՆԴԻՈՒՄ

Ռուսաստանում տնտեսական աճի կտրուկ դանդաղում է նկատվում, քանի որ բյուջեն ճնշման տակ է էներգետիկ հասույթների նվազման պատճառով, և կենտրոնական բանկը փորձում է իջեցնել գնաճը։

Ռուսաստանը 2025 թվականին պետական ծախսերը ազգային պաշտպանության վրա ավելացրել է մեկ քառորդով՝ հասցնելով ՀՆԱ-ի 6.3%-ի, ինչը Սառը պատերազմի ժամանակներից ի վեր ամենաբարձր ցուցանիշն է։ Պաշտպանության ծախսերը կազմում են 2025 թվականի դաշնային բյուջեի ընդհանուր ծախսերի 32%-ը։

Պաշտպանական գործարանները վերջին մի քանի տարիներին աշխատում են շուրջօրյա, և պետությունը մեծ գումարներ է ծախսել զինվորներին պայմանագիր կնքելու համար նախատեսված բոնուսների և զոհվածների ընտանիքներին փոխհատուցում տրամադրելու վրա։

Պուտինը ընդունել է, որ Ռուսաստանը ռազմական ծախսերի ավելացման համար վճարել է բարձր գնաճով։

Ֆինանսների նախարարությունը ապրիլին 2025 թվականի բյուջեի դեֆիցիտի գնահատականը բարձրացրել է ՀՆԱ-ի 1.7%-ի՝ նախկինում նախատեսված 0.5%-ի դիմաց՝ էներգետիկ հասույթների կանխատեսումը 24%-ով նվազեցնելուց հետո և նախատեսում է օգտագործել ֆիսկալ պահուստները՝ բյուջեն հավասարակշռելու համար։ Հաջորդ բյուջեի նախագիծը նախատեսվում է ներկայացնել աշնանը։

Լրացուցիչ ռեպորտաժ՝ Լյուսի Պապաքրիստու, Մաքսիմ Ռոդիոնով, Անաստասիա Տետերյովա, Անաստասիա Լիրչիկովա և Ելենա Ֆաբրիչնայա; հեղինակներ՝ Մարկ Թրևելյան և Գլեբ Բրյանսկի; խմբագրում՝ Հյու Լոուսոն