• Հիմնական դրույթներ

• Թեհրանի բնակիչները ուրախ են տուն վերադառնալուն
• Զայրույթ իշխանությունների նկատմամբ՝ պատերազմի ու պատժամիջոցների համար
• Զինադադարի սկսվելուց ի վեր բողոքների նշաններ չեն նկատվում

ԴՈՒԲԱՅ, հունիսի 24 – Իսրայելի 12-օրյա օդային հարվածների ավարտից հետո, որոնք արձագանքել են երկրի տարբեր քաղաքներում՝ հարյուրավոր զոհեր առաջացնելով և մարդկանց ստիպելով լքել իրենց տները, իրանացիները երեքշաբթի արտահայտեցին թեթևություն՝ զինադադարի անսպասելի հայտարարությամբ:

Թեհրանցիների համար դա նշանակում էր վերադառնալ նորմալ կյանքին, հնարավորություն՝ վերականգնել քաղաքը և, գոնե այս պահին, նվազեցնել լարվածությունը՝ կապված պատերազմի հետագա սրման վտանգի հետ:

Քաղաքից հեռու՝ հարազատների մոտ կամ վարձակալած բնակարաններում հոգնեցուցիչ ու թանկարժեք օրեր անցկացրած շատ իրանցիներ ևս ուրախ էին տուն վերադառնալու համար:

«Շատ ուրախ եմ: Ամեն ինչ ավարտվեց, և մենք վերջապես կարող ենք խաղաղ ապրել: Սա անհարկի պատերազմ էր, և մենք՝ ժողովուրդը, վճարեցինք իշխանությունների պատերազմախոս քաղաքականության գինը»,– ասաց 40-ամյա Շիման Շիրազից՝ չբացահայտելով իր անունը՝ վախենալով հնարավոր հետապնդումներից:

Ուղիղ 24 ժամ առաջ Թեհրանի վրա ծխի հսկայական շերտեր էին, քանի որ Իսրայելը հարվածներ էր հասցնում Իրանի հեղափոխական գվարդիային, նրա Բասիջ զինված ջոկատներին, ինչպես նաև՝ Էվին բանտին՝ Էլբուրս լեռնաշղթայի ստորոտին:

«Գինը վճարում է ժողովուրդը՝ թե մեր, թե նրանց: Երկու կողմերն էլ կորուստներով են, հետևաբար ավելի լավ է, որ զինադադարը կայացավ հիմա, քան ավելի ուշ»,– ասաց Թեհրանի փողոցում մեկ այալ տղամարդ՝ նույնպես չբացահայտելով իր ինքնությունը:

Իսրայելը բազմիցս նախազգուշացրել էր քաղաքացիներին՝ հորդորելով լքել Թեհրանի հիմնական մասերը օդային հարվածներից առաջ, ինչի հետևանքով քաղաքից դուրս տանող մայրուղիները խցանվել էին երթևեկությամբ:

Հոգնած ու դրամական միջոցների պակասից տառապող շատերն սկսել էին վերադառնալ տներին՝ նույնիսկ մինչև զինադադարի հայտարարումը:

39-ամյա պետական ծառայող Արաշը իր ընտանիքի հետ տեղափոխվել էր Դամավանդ՝ լեռնային հանգստավայր Թեհրանից 56 կմ արևելք, որը հայտնի է իբրև մաքուր օդով և գեղատեսիլ բնությամբ: Նրանք վերադարձել էին Թեհրան երկու օր առաջ:

«Կինս ու երեխաներս սարսափում էին պայթյուններից, բայց երկար ժամանակով Դամավանդում նույնիսկ համեստ սենյակ վարձելը դուրս էր գալիս իմ սահմանափակ բյուջեից»,– ասաց նա:

35-ամյա Նուշինը ամուսնու ու երեխայի հետ գրեթե 5 ժամ մեքենա էր քշել՝ հասնելով իր աներոջը՝ Իրանի Կասպից ծովի ափին գտնվող Սարի քաղաքում: Սակայն տունը արդեն լի էր պատսպարված ազգականներով, ուստի Նուշինը որոշեց, որ ավելի լավ է տանը լինել:

«Երեխաս կարոտում է իր սենյակը, ես կարոտում եմ իմ տունը: Որքա՞ն կարելի է այսպես ապրել: Նույնիսկ եթե նոր հարվածներ լինեն, ես նախընտրում եմ մեռնել սեփական տանս մեջ»:

ԲՈՂՈՔՆԵՐԻ ՆՇԱՆՆԵՐ ՉԿԱՆ

Իսրայելը հունիսի 13-ին սկսեց իր անսպասելի օդային պատերազմը՝ հարվածելով միջուկային օբյեկտներին և սպանելով ռազմական հրամանատարներին: Սա Իրանի համար ամենածանր հարվածն էր 1980թ. Իրաքի զավթումից ի վեր: Իսրայելի վարչապետ Բենիամին Նեթանյահուն ասաց, որ հարվածները կարող են հանգեցնել կարգավիճակի փոփոխության:

Այնուամենայնիվ, Իսլամական Հանրապետության դեմ զգալի փողոցային բողոքներ չեն գրանցվել:

Կոնտակտ ունեցած իրանցիներն ասում էին, որ օդային հարվածները համախմբել են ժողովրդին՝ արտաքին ագրեսիային դիմակայելու համար:

Սակայն շատ իրանցիներ զայրույթ են զգում երկրի ղեկավարության նկատմամբ, իսկ տուն վերադարձողների համար մնում է պատժամիջոցների պատճառով տուժած տնտեսության դժվարին իրականությունը:

63-ամյա Մուհամմադը Ռեշթից էր: «Սա անընդունելի է: Սա դաժան է: Ինչո՞ւ են մեզ հարվածում, մինչ պաշտոնյաները թաքնվում են ապահով վայրերում: Ես մեղադրում եմ այս երկրի ղեկավարներին: Նրանց քաղաքականությունը պատերազմ ու ավերածություններ է բերել մեզ վրա»:

Մինչ Իսրայելը շարունակում էր հարվածել ԻՀԳ-ի ղեկավարներին ու օբյեկտներին, պետական լրատվամիջոցները հայտնում էին հարյուրավոր կալանքների մասին՝ լրտեսություն մեղադրանքով:

Երեքշաբթի Թեհրանի փողոցներում նկատվում էին սև անվտանգության մեքենաներ, իսկ ընդդիմադիրները հայտնում էին իշխանությունների կողմից զանգվածային բողոքներից խուսափելու համար սպասվող ճնշումների մասին:

Երեքշաբթի օրը զինադադարի խախտումների մասին մեղադրանքները նաև վախեր էին առաջացրում պատերազմի վերսկսման վերաբերյալ:

«Հուսով եմ, որ նրանք (իսրայելցիները) կպահպանեն զինադադարը: Պատմությունը ցույց է տվել, որ նրանք երբեք լիովին չեն պահել այն, բայց ես դեռ հույս ունեմ, որ այս անգամ այդպես կլինի, քանի որ դա մեր ու նրանց շահն է»:

Հեղինակ՝ Պարիսա Հաֆեզի; Խմբագրում՝ Անգուս ՄաքԴաուել; Խմբագիր՝ Դանիել Ուոլիս