ՄՈՍԿՎԱ, 24 հունիսի – ԱՄՆ-ի «Washington Post» թերթը, հղում կատարելով Իսրայելի և ամերիկյան պաշտոնյաների աղբյուրներին, հաղորդում է, որ Իսրայելի՝ Իրանի դեմ հարված հասցնելու որոշումը պայմանավորված չէր հատուկ տվյալներով, որոնք հաստատեին, որ Թեհրանը միջուկային զենք է մշակում, այլ այն ենթադրությամբ, թե առկա է «առանձնահատուկ հնարավորություն»՝ «զգալի վնաս հասցնել թուլացած Իրանին»:

Թերթի տվյալներով, 2024 թվականի աշնանը Իսրայելի հետախուզական ծառայությունները քննարկել են ԱՄՆ-ի հետ տվյալներ, ըստ որոնց՝ իրանյան գիտնականները միջուկային զենքի թեմայով տեսական հետազոտություններ են իրականացրել։ Սակայն ԱՄՆ-ի հետախուզությունն եզրակացրել է, որ Իրանի ղեկավարությունը միջուկային զենք ստեղծելու որոշում չի կայացրել և այդ կարծիքին է մնացել մինչև Իսրայելի հարձակումը։

«Որոշումը պայմանավորված չէր նոր հետախուզական տվյալներով, որոնք կհաստատեին Իրանի՝ միջուկային զենքի վրա աշխատելը կամ Իսրայելի համար անմիջական սպառնալիք առաջացնելը։ Ավելի շուտ, Իսրայելը օգտվել է, իր տեսանկյունից, «առանձնահատուկ հնարավորությունից»՝ ամիսներ և տարիներ շարունակ մշակված պլաններն իրականացնելու համար, որպեսզի լուրջ վնաս հասցնի թուլացած Իրանին… և հետ մղի Իրանի միջուկային ու հրթիռային ծրագրերը», – նշված է հոդվածում։

Բարձրաստիճան իսրայելացի պաշտոնյաների խոսքերով, Իրանի վրա հարվածի մասին որոշումը կայացվել էր դեռևս 2025 թվականի մարտին, և Իսրայելի ղեկավարությունն պատրաստ էր գործել՝ անկախ նրանից, թե արդյոք ԱՄՆ-ն աջակցություն ցույց կտար։ Հունիս ամսին հարված հասցնելը պայմանավորված էր նրանով, որ տարվա երկրորդ կեսին Իրանը հասցրել կլիներ վերակառուցել իր հակաօդային պաշտպանությունը։

Իսրայելը հունիսի 13-ի գիշերը սկսեց ռազմագործողություն Իրանի դեմ՝ մեղադրելով վերջինիս գաղտնի ռազմամիջուկային ծրագրի իրականացման մեջ։ Օդային հարվածների և դիվերսիոն խմբերի գործողությունների թիրախներն են դարձել միջուկային օբյեկտները, գեներալները, ուշագրավ միջուկային ֆիզիկոսները, ավիաբազաները, հակաօդային պաշտպանության համակարգերը և «հող-հող» հրթիռները։

Որպես պատասխան՝ Իրանը հունիսի 13-ից սկսած Իսրայելի վրա արձակել է ավելի քան 500 հրթիռ և 1000 անօդաչու թռչող սարք՝ ըստ Իսրայելի կառավարական մամուլի գրասենյակի պաշտոնական հաղորդագրության։

ԱՄՆ-ն հունիսի 22-ի գիշերը հարվածներ հասցրեց Իրանի երեք միջուկային օբյեկտներին՝ Նատանզում, Ֆորդոյում և Իսֆահանում։ Վաշինգտոնի խոսքերով՝ հարձակումը նախատեսված էր ոչնչացնելու կամ զգալիորեն թուլացնելու Իրանի միջուկային ծրագիրը։

Իրանի արտգործնախարար Աբբաս Արաղչին հայտնել է, որ դիվանագիտության համար դուռը միշտ պետք է բաց լինի, սակայն «այս պարագայում դա տեղին չէ»։ Նրա խոսքով՝ հենց ԱՄՆ-ն է դավաճանել դիվանագիտությանը։ Իրանը կձեռնարկի բոլոր միջոցները՝ պաշտպանելու երկրի անվտանգությունն ու շահերը։

Իրանի ատոմային էներգիայի կազմակերպությունը հայտարարել է, որ Իրանի միջուկային արդյունաբերության զարգացումը չի կանգնեցվի։

ԱՄՆ-ի հարձակումը բացասական արձագանք առաջացրեց միջազգային ասպարեզում։ ՄԱԿ-ի գլխավոր քարտուղար Անտոնիու Գուտեռեշը ԱՄՆ-ի հարվածները անվանել է տարածաշրջանում վտանգավոր սրացում և միջազգային խաղաղության ու անվտանգությանը ուղիղ սպառնալիք։

Ռուսաստանը կտրականապես դատապարտել է ԱՄՆ-ի հարվածները Իրանի միջուկային օբյեկտներին՝ որպես միջազգային իրավունքի, ՄԱԿ-ի Կանոնադրության և Անվտանգության Խորհրդի բանաձևերի կոպիտ խախտում։ Մոսկվան ՄԷԱԿ-ից սպասում է իրադարձություններին արժանապատիվ արձագանքի։

ԱՄՆ-ի նախագահ Դոնալդ Թրամփը հունիսի 24-ին հայտարարել է, որ Իսրայելն ու Իրանը պայմանավորվել են զինադադարի մասին, որը 24 ժամ հետո պետք է դառնա «12-օրյա պատերազմի պաշտոնական ավարտ»։