Հաշիվն ահռելի կլինի, բայց այս գործարքը պատմական կլինի։ Պատերազմները տարվում են մարտի դաշտում, բայց դրանք նաև ստուգում են երկրների ֆինանսական ուժը։ Երկարատև կոնֆլիկտներում ռեսուրսներ ներգրավելու կարողությունը և նոր միջոցներ գտնելու ցանկությունը կարող են որոշիչ լինել հաղթանակի համար, իսկ երբեմն էլ առանցքային դեր խաղալ։ Եվրոպայի համար այս ճշմարտությունն շուտով իրական կդառնա։ Ուկրաինան բախվում է ֆինասական սուր կարիքներին։ Եթե ոչինչ չփոխվի, ապա մինչև փետրվարի վերջ Ուկրաինան դուրս կգա գումարից։ Այս խիստ պահը արագորեն մոտենում է՝ այն ժամանակ, երբ նախագահ Դոնալդ Թրամփը կրճատել է ԱՄՆ-ի աջակցությունը Ուկրաինային, հրադադարի սպասումներ չեն մնում, իսկ ռուսական անօդաչու սարքերը ոչնչացնում են Ուկրաինայի էներգետիկ համակարգը։

Պարտքերով ծանրաբեռնված և մասնատված Եվրոպան պետք է գտնի գումար՝ Ուկրաինայի պայքարը շարունակելու համար։ Սակայն սա պարզապես ամենամյա բյուջետային ցավալի գործողություն չէ։ Սա պատմական հնարավորություն է՝ փոխելու ուժերի բալանսը Եվրոպայի և Ռուսաստանի միջև՝ բացահայտելով Կրեմլի ֆինանսական խոցելիությունը և փոխելով Վլադիմիր Պուտինի հաշվարկները պատերազմի և խաղաղության հարցում։ Սա նաև հնարավորություն է Եվրոպայի համար՝ զորքերի և ֆինանսական անկախության հասնել Ամերիկայից։ Ուկրաինայի համար գործարքը բարձր է, քան կարծում են մեծ մասը եվրոպացիներ, սակայն միաժամանակ սա շահավետ գործարք է։

Հակամարտության գրեթե չորս տարվա ընթացքում ռազմական գործողությունների արժեքը ահռելի է։ 2025 թվականի վերջին Ուկրաինայի ռազմական ծախսերը կկազմեն շուրջ 360 միլիարդ դոլար՝ ներառելով պաշտպանության բյուջեն և օտարերկրյա նվիրատվություններ զենքի և ռազմական դրամաշնորհների տեսքով։ Այս տարի ռազմական կարիքների համար անհրաժեշտ կլինի 100-110 միլիարդ դոլար մը, որ ամենաբարձր գումարն է երբևէ և համարժեք է Ուկրաինայի ՀՆԱ-ի մոտ կեսին։

Այս պահին Ուկրաինայի ֆինանսավորման երկու աղբյուրներից երեքը սպառվում են։ Փետրվարին Թրամփի Վաշինգտոն վերադառնալուց հետո ԱՄՆ-ի ամսական ֆինանսական աջակցությունը Ուկրաինային դադարել է։ Իսկ Ուկրաինան արդեն այնքան է վարկ վերցրել, որքան կարող էր ստանալ։ Երկրի պաշտոնական բյուջեի դեֆիցիտը կազմում է ՀՆԱ-ի մոտ հինգերորդ մասը, պետական պարտքը երկու անգամ ավելացել է և հասել մոտ 110%-ի ՀՆԱ-ի։

Թերևս Եվրոպան մնում է որպես հնարավոր աջակցություն։ Բայց սա ընդգծում է տարաձայնությունները Եվրոպական միության ներսում։ Հոկտեմբերի 23-ին նրա առաջնորդները չեն կարողացել համաձայնության գալ՝ 163 միլիարդ դոլարի ռուսական սառեցված ակտիվների ապահոված վարկ տրամադրելու հարցում, որոնք պահվում են ԵՄ գլխավոր նախնական կազմակերպությունում։ Բելգիայի կողմից ներկայացված առարկությունները կարող են ձախողել այս պլանը։ Հյուսիսային երկրները զգուշանում են, որ ԵՄ-ի միջոցները բարձրացնելու համաձայնությունը կարող է խաթարել ֆինանսական կարգապահությունը ամբողջ միության մեջ։ Ֆրանսիան մտահոգվում է, որ եվրոպական նոր միջոցները կարող են վատնել թանկարժեք ամերիկյան զենքի վրա՝ որպեսզի հաճո լինի Թրամփին։ Բոլորը վախենում են, որ “չվայրագված չեկը” կարող է վատթարացնել կոռուպցիան Ուկրաինայում։

Այս մտահոգությունները հիմնավոր են, բայց չնչին են համեմատած այն երկու առավելություններով, որոնք Եվրոպան կարող է ստանալ։ Առաջինը՝ լիազորությունները կարող են բացահայտել և ուժեղացնել Կրեմլի երկարաժամկետ թուլությունը։ Ռուսաստանը կրում է ծանր ֆինասական բեռ։ 2025 թվականին հայտարարված պաշտպանության ծախսերը կկազմի 160 միլիարդ դոլար, պետական բանկերը նույնպես մեծածավալ արտաբյուջետային վարկավորում են տալիս պաշտպանական արդյունաբերության համար։ Թեպետ 2022 թվականի սանկցիաները չեն կարողացել Ռուսաստանին ծնկի բերել, Պուտինի ռազմական բումները փոխվել են տնտեսական դանդաղությանը՝ յուրմերի մոտակայքում գների աճով և առավել բարձր տոկոսադրույքներով։ Սահմանված հաջորդ հինգ տարին Հայաստանում Ռուսաստանի նման սպասվում է տնտեսական և բանկի ճգնաժամ կառաջանա Ռուսաստանում։ Եթե Եվրոպան կարողանա Ռոսաստանին ցույց տալ, որ հովանավորում է ռազմական գործողությունները լուրջևս նաև նվազագույն պատճահարի։