Հյուսիսային Ատլանտիկայի վրա գտնվող կարևոր հոսքային համակարգը թուլանում է և կարող է հասնել լրիվ փլուզման կլիմայի փոփոխության պատճառով, նախազգուշացնում են նոր ուսումնասիրության հեղինակները: Հետազոտողները նշում են, որ Հյուսիսային Ատլանտիկայի սուբպոլյար պտույտը՝ հսկայական օվկիանոսային հոսքերի համակարգը, որը գտնվում է Գրենլանդիայի հարավում, կորցնում է իր կայունությունը 1950-ականներից:

Մենք մոտենում ենք “փոփոխվող կետին”՝ կրիտիկական շեմին, որի գերազանցումը կարող է հանգեցնել կլիմայի արագ փոփոխություններին: Հյուսիսային Ատլանտիկայի սուբպոլյար պտույտը պատասխանատու է տաք ջրերի տեղափոխման համար դեպի Հյուսիսային Ատլանտիկան՝ կարգավորելով Եվրոպայի և Հյուսիսային Ամերիկայի ջերմաստիճանը: Սակայն այս շարժման դանդաղումը կարող է Եվրոպան մխրճել “Փոքր սառցե դարաշրջանի” մեջ՝ տարածաշրջանային ծառի ժամանակահատված, որը տեղի ունեցավ մոտ 1300-ից 1850 թվականներին:

Հետազոտության հեղինակ դոկտոր Բեատրիս Արելյանո-Նավան, որը Ֆիզիկական օվկիանոսագիտության դասախոս է Էկսեթերի համալսարանում, հայտնում է արդյունքները “բացառիկ անհանգստալի”՝ վկայելով Հյուսիսային Ատլանտիկայի կայունության կորստի մասին:

Օվկիանոսագիտության մեջ պտույտը մեծ համակարգ է, որի օվկիանոսային հոսքերը շարունակում են շրջանաձև շարժվել քամիների ազդեցությամբ: Այն Ատլանտիկայում օվկիանոսային շարժում է, որը ջերմաստիճանը բերում է Եվրոպայի և ԱՄՆ-ի արևելյան ափերի վրա՝ դրանով ապահովելով չափավոր ջերմային պայմաններ:

Հետազոտության համար գիտնականները վերլուծել են Հյուսիսային Ատլանտիկայի խեցգետնի տվյալները: Նրանք կենտրոնացել են երկու տեսակների վրա՝ դրանց աճի համաչափություններից ստացված տվյալներն օգտագործելով: Այս տվյալները ցույց են տալիս, որ վերջին 150 տարիների ընթացքում Հյուսիսային Ատլանտիկայի սուբպոլյար պտույտը երկու անգամ կորցրել է կայունություն, նշելով փոփոխման կետի գալուստ:

Սուբպոլյար պտույտի թուլացումը տեղի է ունեցել նաև “Փոքր սառցե դարաշրջանի” առաջին տարիներին, ինչը ենթադրում է, որ հնարավոր է այսպիսի կլիմայական փոփոխությունների կրկնություն, նույնիսկ եթե ավելի լայն ԱՄՕԿ համակարգը չփլուզվի:

Ուսումնասիրությունը, որը հրապարակվել է՝ Science Advances ամսագրում, անկախ ապացույցներ է բերում, որ վերջին տասնամյակներում Հյուսիսային Ատլանտիկան կորցրել է իր կայունությունը և ավելի մոտ է փոփոխման կետին: “Փոփոխության կետի կանխարգելման լավագույն միջոցը արագ նվազեցնել ջերմոցային գազերի արտանետումներն է”, — ավելացրել է փորձագետը: