Ռուսաստանի ռազմածովային նավատորմի հրամանատար, ադմիրալ Ալեքսանդր Մոիսեևը հայտարարել է, որ նրանք սկսել են Խորհրդային Միության փլուզումից հետո առաջին շենցիների դասի նախագիծը մշակել։ Ռուսական պետական լրատվամիջոցներին հարցազրույցում ադմիրալը նշել է․ «Իհարկե, գործընթացը սկսված է… Մենք աշխատում ենք հեռավոր օվկիանոսի ավազանի նավի վրա: Տեխնիկական առաջադրանքը արդեն փոխանցվել է ռազմածովային նավատորմին, և այն այժմ իրականացնում են նախագծողները և գտնվում է նախագծային ավարտման փուլում»։ Ադմիրալն ընդգծել է, որ տեխնիկական նախագծման փուլը մոտենում է ավարտին: «Վստահություն կա, որ նախագիծը կհանձնեն նախատեսված ժամկետներում։ Դրա ավարտից հետո, հաջորդ ծրագրով, մենք կսկսենք նավի կառուցումը Ռուսաստանի ռազմածովային նավատորմի համար», — նշել է նա։ Մոիսեևը նկարագրել է նավը որպես ռազմաբազային հարթակ, նախատեսված հեռավոր օվկիանոսի շրջաններում գործողությունների համար, ինչը արդեն իսկ նշանավորում է սուր հեռացում այլ հետխորհրդային վերնախաված նավերից։ Դրանք հիմնականում փոքր ֆրեգատներ ու կորվետներ են՝ բաց ծովում փոքր ազատմամբ։

Ռուսաստանի Պաշտպանության նախարարությունն ու ռազմածովային նավատորմը հետաքրքրված են ժամանակակից շենցիների պարբերական գնումներով։ Հետխորհրդային վերջին նմուշները արտադրվում էին միայն արտահանման համար և վաճառվում էին Չինաստանի ժողովրդական հանրապետությանը 1990-ականներին։ Դրանից հետո մոտ երեք տասնամյակի դադարից հետո շենքաշինական ծրագիրը վերականգնելը վտանգավոր էր թվում։

Նախորդ, բավականին արծարծվող և ամբիցիոզ «Շկվալ» նախագիծը (կամ «Լիդեր») հանրության ներկայացրին 2015 թվականին։ Հինգ տարի անց Միացյալ Նավաշինական Կորպորացիայի տնօրեն Ալեքսեյ Ռախմանովը հայտարարեց, որ ընկերությունները պատրաստ են առնվազն վեց նավի նստաշրջանային արտադրության, յուրաքանչյուրի տեղաշարժի մինչև 14 հազար տոննա։ Բայց հետո սկսվեց քննարկում՝ արդյոք այսպիսի նավերը արդիական են, քանի որ ըստ նախնական մտահղացման նախատեսվում էր դրանք համալրել ատոմային ռեակտորով։ Վերջինս արդի պատերազմական պայմաններում կենսունակության հարց է բարձրացնում։

Նախագծի չափերի մասին պատկերացում կազմելու համար կարող ենք համեմատություն կատարել ամերիկյան՝ «Արլի Բըրկ» զանգվածային շենցիների հետ, որոնք ԱՄՆ ռազմածովային նավատորմի կորիզն են։ Դրանց տեղաշարժը՝ լիարժեք մարտական պատրաստությանը կազմում է 8500 տոննա, իսկ ամենամոտ չինական մրցակցական նավի՝ «Տիպ 055»-ի դեպքում՝ մինչ 13 հազար տոննա։ Խորհրդային միությունից բացի ոչ մի պետություն երբևէ չի զինել հարավադիր նավեր ատոմային ռեակտորով գումարային հոսանքի փոխարեն։ Ըստ այդմ՝ ծայրաստիճան բարձր արժեք։ Ակնկալվում է, որ նոր ռուսական շենցիները կլինի առավել պահպանողական նախագծված։ Դա թույլ կտա հաստատությունը, թեկուզ ուշացումով, բայց էականորեն նորացնել մարտական նավերի հրասազումը, որոնց մեծ մասը դեռ սովետական ժամանակներից է պայմանավորված տարածքային ջրերը։ Սակայն այդ պահպանողականությունն ավելի չի թուլացնի։ Ընդհակառակը, Ս-400 հակաօդային պաշտպանության նավային տարբերակի կամ «Ցիրկոն» հիպերբարձր արագության հրթիռների տեղադրումը զգալիորեն կմեծացնի մարտական ուժը։ Դրանք վերջերս տեղադրվել են «Կիրով» կռվարշիների վրա՝ նավատորմի պլանային այդանցման շրջանակներում։

Ռուսական նավաշինական ոլորտը, ամենայն հավանականության, կվերականգնի արտադրության տեմպերը արդեն մոտակա ժամանակներում։ Շնորհիվ կա հարևան Չինաստանի օրինակը, որը միայն վերջին տասնամյակում կառուցեց մոտ 40 շենցիներ և դարձավ այդ դասի նավերի աշխարհի ապրողումը։ «Տիպ 055-Ը» այս պահին համարվում է ամենամարտողունակն իր մրցակիցներին թվում։

Ռոսաստանի շենցիների նավատորմը համեմատաբար փոքր է։ Ներկայումս համալրված է ընդամենը 11 նավով՝ բոլորն էլ սովետական նախագծերի, ներառյալ երեք «Սովրեմեննոյ» դասի նավեր և ութ «Ուդալոյ» դասի շենցիներ։ Եթե ցուցակում ընդգրկենք տասներեք կռվարդին, ավելի շուտ կլինի 14 հեռավոր օվկիանոսային տարածաշրջանի նավ։ Նոր դասի շենքները միանշանակորեն կավելացնեն և առանց այդ էլ աճող ռուսական ռազմածովային նավատորմի մարտական կարողությունը։