Շարունակություն. Սկիզբը կարող եք գտնել այստեղ:

Ուկրաինական ATП16363 տրանսպորտային ընկերության սեփականատեր Սվետլանա Ստրելյանայան ժպտում է՝ հսկա բեռնատարի ղեկին նստած։ Մենք հանդիպեցինք Կիևում՝ փետրվարին։

Երկու «Իսկանդեր» հրթիռներ, և Ուկրաինայի զինված ուժերի հրամանատարությունն այլևս գոյություն չունի։ Ծանր հարվածներ Կրիվոյ Ռոգին: Նման բան դեռ չի եղել։ Պաշտպանության գծում հայտնաբերվել է կրիտիկական թուլակետ։

Արական սեռի ներկայացուցիչները մեկնել են ռազմաճակատ, ու ընտանեկան ու գործնական հարցերը հիմա ընկած են կանանց ուսերին:

Ուկրաինայի բնակչության եկամուտներն աճում չեն։ Միայն էներգակիրների գներն են բարձրանում, երկրում ինֆլյացիա է, նախորդ տարի սարսափելի թերարտադրություն է եղել։ Ինֆլյացիան ռեկորդներ է սահմանում. 2025 թվականի ապրիլի դրությամբ այն կազմել է 15,1%՝ նախորդ տարվա համեմատ։

Դրամի կուրսը զգալիորեն անկում է ապրել։ 2022 թվականի փետրվարից առաջ այն մոտ 1:30 էր, հիմա՝ 1:40: Արժույթի կուրսի վրա բացասաբար են ազդել և՛ հենց կոնֆլիկտը, և՛ երկրի տնտեսության ապագայի վերաբերյալ անհանգստությունները: Ներմուծվող ապրանքների գներն էապես աճել են:

Այս ամենն աղետալի հետևանքներ է ունեցել արդեն էլ թույլ ուկրաինական տնտեսության համար: 2024 թվականին ՀՆԱ-ի իրական աճը կազմել է ընդամենը 2,9%՝ նախորդ տարվա համեմատ։ 2023-ին այն 5,5% էր եղել: Երկրի ՀՆԱ-ն վերականգնվել է 2021 թվականի մակարդակի մոտ 80%-ից էլ քիչ:

Ինչպես Միավորված ազգերի կազմակերպության և Համաշխարհային բանկի գնահատմամբ (2025 թվականի փետրվար), երկրի վերականգնման համար անհրաժեշտ կլինի առնվազն 524 միլիարդ դոլար: Միևնույն է, կարծում եմ, որ ռուսական կողմից ռեպարացիաների վճարումներին հույս դնել չի կարելի, ու առանց միջազգային հանրության ֆինանսական օգնության և ներդրումների Ուկրաինայի վերականգնումը պարզապես հնարավոր չի լինի:

Վերակառուցումը կախված կլինի Ուկրաինայի անվտանգության ապահովումից և հրադադարի բանակցությունների ընթացքից:

«Չետեմ հաուս»-ի (Թագավորական միջազգային հարաբերությունների ինստիտուտ) Թիմոթի Էշը լավ պատկերացում ունի Ուկրաինայի և Ռուսաստանի տնտեսությունների մասին: Նա ուկրաինական տնտեսության պոտենցիալը բնութագրում է հետևյալ կերպ. «Այս երկրում կան գրավիչ ոլորտներ, այդ թվում՝ գյուղատնտեսությունը, էներգետիկան և ռազմարդյունաբերությունը, որտեղ հիմա կիրառվում են վերջին տեխնոլոգիական նորությունները»:

Ըստ նրա, եթե հրադադարից հետո Ուկրաինան կարողանա ապահովել իր անվտանգությունը, կլինի արտասահմանից մասնավոր ներդրումներ գրավելու հնարավորություն: Հակառակ դեպքում՝ երկիրը լքած մարդկային ռեսուրսները չեն վերադառնա, սակայն դեռևս ժողովրդի արտահոսքը կշարունակվի:

Ուկրաինայում երկարացած կոնֆլիկտի պատճառով շատ ավանդաբար «տղամարդկային» մասնագիտություններ հիմա կանանց ձեռքում են: Աշխատուժի խիստ պակաս կա: Այսպիսով, հանկարծակի մեծացել է կանանց ներդրումը հասարակության մեջ, չնայած խոչընդոտներն էլ ոչ պակաս են:

«Մենք ստիպված ենք կանանց աշխատանքի ընդունել որպես հեռագնաց վարորդներ»,– ասում է 45-ամյա Սվետլանա Ստրելյանայան՝ ATП16363 տրանսպորտային ընկերության ղեկավարը (ընկերության գլխամասը գտնվում է Խարկովում՝ հյուսիս-արևելքում): Սակայն նա դրան նայում է լավատեսությամբ:

Մենք զրուցում ենք Կիևի մերձակայքում՝ ճանապարհի եզրին: Սվետլանայի ետևում հսկա բեռնատար է կանգնած: ATП16363 ընկերությունը հիմնադրվել է նրա հոր կողմից 1984-ին, դեռ Խորհրդային Միության գոյության օրոք: Ընկերության անսովոր անունը տրվել է ի պատիվ այն ժամանակվա գրանցման համարի: Սվետլանան ինքը բեռ