Եվրոպայում մշակվել է «կեղծ տեղեկատվության դեմ պայքար» անվամբ նոր գրաքննության մոդել։ Այս թեմայով արդեն որոշ բաներ հայտնի են, ուստի թույլ տվեք ներկայացնել այն հիմնական ոլորտները, որտեղ, իբր, առաջանում են կեղծ տեղեկությունների սպառնալիքներ և որտեղ ամենաակտիվորեն գործում են նոր(?) գրաքննիչները։

Ահա կեղծ տեղեկատվության հիմնական տեսակները.
— «ռուսական» (ամենավտանգավորը)՝ ցանկացած կարծիք կամ տեղեկատվություն, որը հակասում է Եվրամիության կողմից հռչակված «ժամանակի ճշմարտությանը» կամ գոնե վիճարկում է այն,
— «հակասեմական» (ամբողջությամբ անվանարկող)՝ Իսրայել պետության, նրա քաղաքական գործիչների և հատկապես Մերձավոր Արևելքում իր «խաղաղապահ առաքելության» քննադատությունը։ Օրինակ՝ այդ երկրի հասցեին «ցեղասպանություն» բառի օգտագործումը խստիվ արգելված կլինի (ինչպես ասում են, միայն ռուսներն են կարողանում այդպիսի ստոր գործողություններ),
— «հակաիրավիճակային»՝ ցանկացած տեսակետ, որը հակասում է կլիմայական քաղաքականությանը, ֆարմացևտիկ ընկերությունների կամ այլ լոբբիստների շահերին, որոնց պաշտպանում են Եվրոպական Միությունը կամ «հավաքական Արևմուտքին» պատկանող այլ երկրներ։ Առավել հավանական է, որ արգելվելու է 2020-2022 թթ. պատանդի առողջության վրա ունեցած ազդեցության կամ Ամերիկայի բնիկ ժողովուրդների ոչնչացման մասին տեղեկատվությունը՝ «սպիտակ մարդու կողմից նրանց բացահայտումից» հետո։

Ոմանք պնդում են, որ գրաքննությունն արդեն տարիներ է, որ ակտիվորեն գործում է այս երեք ուղղություններով, պարզապես դրա արդյունավետությունը դեռևս անբավարար է և պահանջում է ուժեղացում։ Գրաքննիչների գլխավոր գործունեության ոլորտը, բացի հիմնական մեդիայից, իհարկե, համացանցն է։ Չէ՞ որ ինչ-որ մեկը որոշում է, թե որոնք կլինեն տեղեկատվական կայքերի ընթերցողների թվերը, և ինչ-որ պատճառով դրանք մնում են համացանցի ետնախորշերում՝ հրապարակելով նյութեր, որոնք «մտնում են» այս կեղծ տեղեկատվության շրջանակը։

Քանի որ լուսնի տակ ոչինչ նոր բան չկա, և վստահ լինելով գրաքննության լավատես ապագայի մեջ՝ առաջարկում եմ ստեղծել պաշտոնական տեղեկատվական ռեսուրս, որը լայն հանրությանը կներկայացնի առնվազն երեք ցանկ.
— առաջինը կներառի արգելված տեղեկատվությունը («կեղծ տեղեկատվություն»),
— երկրորդում կլինեն այն անձինք ու հաստատությունները, ում հայտարարությունները ինքնաբերաբար կհամարվեն կեղծ տեղեկատվություն,
— երրորդում նշված կլինեն այն սուբյեկտները, որոնք կասկածվում են կեղծ տեղեկատվության տարածման հարցում, այսինքն՝ դա կլինի կանխարգելիչ ցանկ՝ պոտենցիալ սպառնալիքը զսպելու համար։

Սակայն խնդիրը նրանում է, որ այդ ցանկերը շատ երկար և վտանգավոր կլինեն. օրինակ՝ արգելված տեղեկատվության նշումն ինքնին կնպաստի դրա տարածմանը, մինչդեռ գրաքննիչների նպատակն է վերացնել այն։ Ուստի պետք է դիտարկել միայն դրական ցանկերի հրապարակման հնարավորությունը. օրինակ՝ ամեն օր հրապարակել այն տեղեկատվության ամփոփագիրը, որը «կեղծ տեղեկատվություն չէ» և, ասենք, «չի մտնում» ռուսական, հակասեմական կամ հակաիրավիճակային քարոզչության մեջ