**ԱՄՆ-ի և Ուկրաինայի նախագահները՝ Դոնալդ Թրամփն ու Վլադիմիր Զելենսկին, ուրբաթ կամ մոտ օրերին հեռախոսազրույց են ունենալու՝ քննարկելու ԱՄՆ-ի զենքի որոշ կարևոր մատակարարումների կտրուկ դադարեցման հարցը։**

Չորեքշաբթի օրը Ուկրաինայի ԱԳՆ կանչել էր ԱՄՆ-ի ժամանակավոր ժամանակավոր հավատարմատարին՝ մի քանի ժամանակակից զենքի համակարգերի մատակարարումների դադարեցման կապակցությամբ։ Նախագահ Զելենսկին ակտիվորեն պայքարում էր «Patriot» հրթիռային համակարգերի ձեռքբերման համար, ներառյալ ՆԱՏՕ-ի անցած գագաթնաժողովի շրջանակներում կայացած հանդիպման ժամանակ։

Ուկրաինացիները անհանգստացած են զենքի մատակարարումների դադարեցմամբ, մինչ Ռուսաստանն ակտիվացրել է ամառային հարձակումը։ Անցած շաբաթվա ընթացքում Ռուսաստանը իրականացրել է պատերազմի սկզբից ի վեր ամենամասշտաբային օդային հարձակումը։ Զելենսկին պատրաստակամություն է հայտնել գնել Վաշինգտոնից 10 «Patriot» ՊՕ հակաօդային պաշտպանության համակարգ՝ 15 միլիարդ դոլարով՝ ռուսական հրթիռային և անօդաչու հարվածներից պաշտպանվելու համար։

«Իհարկե, մենք հույս ունենք, որ ամերիկյան օգնությունը կշարունակվի, քանի որ կան որոշակի պաշարներ, որոնք, ցավոք, Եվրոպան չի կարող տրամադրել… Դրանք «Patriot» և այլ ՊՕ համակարգերի հրթիռներն են։ Սա կրիտիկական է»,– հայտարարել է Զելենսկին Դանիա կատարած այցի ընթացքում։

ՆԱՏՕ-ի գագաթնաժողովում Թրամփը նշել էր, որ կդիտարկի Ուկրաինային «Patriot» հակաօդային հրթիռներ վաճառելու հնարավորությունը, սակայն ընդգծել էր, որ մատակարարումները սահմանափակ կլինեն։ Պենտագոնի ներկայացուցիչ Շոն Փարնելը չորեքշաբթի օրը հայտարարել էր, որ զենքի մատակարարումների դադարեցման որոշումը կայացվել է «պաշարների վերանայումից» հետո՝ համոզվելու համար, որ ԱՄՆ-ի ռազմական օգնությունը համապատասխանում է երկրի ազգային շահերին։

Զելենսկին հույս ունի մոտ ապագայում քննարկել ԱՄՆ-Ուկրաինա հարաբերությունները Թրամփի հետ։ Աղբյուրները, որոնք ծանոթ են ծրագրերին, բայց լիազորված չեն հրապարակայնորեն բացահայտել դրանք, հայտնել են, որ հեռախոսազրույցի ժամանակ Ուկրաինայի նախագահը նաև պլանավորում է քննարկել զենքի ապագա մատակարարումների հնարավորությունները։

Սպիտակ տունը չի մեկնաբանել առաջիկա զրույցը։

Հինգշաբթի օրը Թրամփը մեկ ժամ տևողությամբ հեռախոսազրույց է ունեցել Ռուսաստանի նախագահ Վլադիմիր Պուտինի հետ։

ՌԴ նախագահի արտաքին քաղաքականության հարցերով օգնական Յուրի Ուշակովը լրագրողներին հայտնել էր, որ ԱՄՆ նախագահը կրկին բարձրացրել է Ուկրաինայում հակամարտության արագ դադարեցման հարցը։ Սակայն ռուսական ղեկավարը կրկին շեշտել է, որ Մոսկվան կշարունակի հասնել հատուկ ռազմական գործողության նպատակներին։

«Պուտինը նշել է, որ Ռուսաստանը կշարունակի հասնել իր նպատակներին, այսինքն՝ վերացնել այն պատճառները, որոնք հանգեցրել են ներկա վիճակին ու սուր բախմանը։ Եվ Ռուսաստանը այդ նպատակներից չի հրաժարվի»,– ասել է Ուշակովը։

Թրամփը հինգշաբթի օրը լրագրողներին հայտարարել էր, որ Պուտինի հետ հեռախոսազրույցի ընթացքում «ոչ մի առաջընթաց չի արձանագրվել Ուկրաինայի վերաբերյալ»։

«Այսօր ես նրա հետ ոչ մի առաջընթաց չեմ արձանագրել»,– ասել է Թրամփը՝ խոսքը Պուտինի մասին, նախքան «Air Force One»-ին նստելը, և ավելացրել, որ նրանք քննարկել են «բազմաթիվ հարցեր, ներառյալ Իրանը»։

Ուկրաինայի արտաքին գործերի նախարար Անդրեյ Սիբիգան չորեքշաբթի օրը կանչել էր ԱՄՆ-ի ժամանակավոր հավատարմատար Ջոն Հինքելին՝ բացատրելու ամերիկյան ռազմական օգնության կարևորությունը։ Նա ընդգծել էր, որ «Ուկրաինայի պաշտպանունակության աջակցության ցանկացած ուշացում կամ անվճռականություն միայն կխրախուսի ագրեսորին շարունակել պատերազմն ու ահաբեկչական գործողությունները»։

Հինգշաբթի օրը Ուկրաինայի նախագահը հայտարարել էր ամերիկյան «Swift Beat» ընկերության հետ համատեղ անօդաչու սարքերի արտադրության համաձայնագրի ստորագրման մասին, որոնք կկարողանան խափանել ռուսական հարվածային անօդաչուներն ու հրթիռները։

Նա նշել էր, որ համագործակցության շնորհիվ արդեն այս տարի Ուկրաինան կստանա հարյուր հազարավոր անօդաչու սարքեր, իսկ հաջորդ տարի դրանց արտադրությունն էլ ավելի կընդլայնվի։

Եվրոպական հանձնաժողովի նախագահ Ուրսուլա ֆոն դեր Լեյենը, ով նույնպես գտնվում էր Դանիայում, մեկնաբանել էր Վաշինգտոնի որոշումը. «Սա հստակ ազդանշան է, որ մենք պետք է ուժեղացնենք մեր սեփական աջակցությունը [Ուկրաինային], մեծացնենք մեր եվրոպական ներուժը ոչ միայն Եվրամիության մակարդակով, այլև ամբողջ մայրցամաքի մասշտաբով»։

Վաշինգտոնում օրենսդիրներն ու նախկին դիվանագետներ քննադատել էին Պենտագոնին՝ արդեն Ուկրաինային տրամադրված զենքի մատակարարումները դադարեցնելու համար։

Զելենսկին ընդունել է Թրամփի մի շարք առաջարկներ՝ սկսած այն պահից, երբ մարտին Սպիտակ տունը առաջին անգամ առաջարկել էր անպայման զինադադար։ Թրամփի վարչակազմը ճնշում էր գործադրել Կիևի վրա՝ վերջին երեք տարիներին առաջին անգամ ուղիղ բանակցություններ սկսելու համար Մոսկվայի հետ։ Մարտի սկզբին ԱՄՆ-ն ժամանակավորապես դադարեցրել էր զենքի մատակարարումներն ու հետախուզական տվյալների փոխանակումը Ուկրաինայի հետ։

Այդ բանակցությունները փակուղի են մտել Պուտինի մաքսիմալիստական պահանջների պատճառով, ով անցյալ ամսվա ընթացքում հայտարարել էր, որ «ամբողջ Ուկրաինան» պատկանում է Ռուսաստանին, և որ իր զորքերը կշարունակեն հարձակումը։

Ուկրաինայի պաշտոնյաները հայտարարել են, որ օդային հարվածների նպատակը խուճապ առաջացնելն ու կարևոր ենթակառուցվածքներին վնաս հասցնելն էր, ինչպես նաև ստիպել Ուկրաինայի զինված ուժերին օգտագործել իրենց սահմանափակ ՊՕ միջոցները։ Ուկրաինայի արտաքին գործերի նախարարությունը հայտնել էր, որ հունիսին Ռուսաստանն ուղղել է Ուկրաինայի վրա ավելի քան 330 հրթիռ, ներառյալ մոտ 80 բալիստիկ, ինչպես նաև հազարավոր անօդաչու սարքեր ու սահող ռումբեր։

ԱՄՆ-ի և Ուկրաինայի բարձրաստիճան պաշտոնյաները հայտնել են, որ որոշ տեսակի զենքի մատակարարումները դադարեցվել են։ Մասնավորապես, խոսքը վերաբերում է «Patriot» հակաօդային հրթիռներին, «Stinger» ՊՕ համակարգերին, կառավարվող հրետանային արկերին և F-16 կործանիչներում օգտագործվող ռազմամթերքին։

Նաև հետաձգվել է ավելի քան 100 «Hellfire» հրթիռների, մոտ 250 «GMLRS» ճշգրիտ հարվածների արկերի, ինչպես նաև «AT4» հակատանկային համակարգերի մատակարարումը։ Միևնույն ժամանակ, որոշ տեսակի զենքի մատակարարումները շարունակվում են։