ՏՈՔԻՈ, հունիսի 25. Իրանի միջուկային զարգացումների հնարավորությունները, ըստ երևույթին, դեռևս «ֆիզիկապես զրոյացված չեն», – հայտարարել է Ճապոնիայի էներգետիկայի և տնտեսության հետազոտությունների ինստիտուտի Մերձավոր Արևելքի ուսումնասիրությունների կենտրոնի գլխավոր գիտաշխատող Կենտարո Էնդոն։

«Սա է հիմնական ուշադրության կենտրոնը։ Այս պահին չի թվում, որ Իրանի ատոմային զարգացումների հնարավորությունները լրիվ ոչնչացված են։ Բացի այդ, կարծում եմ, որ Իրանը համաձայնել է զինադադարին ոչ թե իր միջուկային օբյեկտների ոչնչացման պատճառով, այլ քանի որ զգացել է քաղաքական կարգի փոփոխության սպառնալիքը։ Ավելին, այս հակամարտությունը Իրանին ցույց տվեց իր ռազմական թերությունները հրթիռային ոլորտում և ռազմաօդային ուժերում, ինչպես նաև ապացուցեց, որ Իսրայելի և ԱՄՆ-ի կողմից նրա կարգի փոփոխությունը իրական սպառնալիք է։ Հաշվի առնելով վերը նշվածը, նույնիսկ եթե զինադադար կնքվի, չի կարելի բացառել, որ Իրանն ապագայում կրկին կդիմի միջուկային զենքի ստեղծմանը», – ասել է գիտնականը։

Չնայած զինադադարի հնարավորությանը, Էնդոն կարծում է, որ Իրանին դժվար կլինի լիովին հրաժարվել միջուկային զարգացումներից։ «Մյուս կողմից, միջուկային զարգացումները Իրանի կեսդարյա քաղաքականությունն են, և նա չի հրաժարվել դրանցից՝ չնայած 20 տարվա տնտեսական պատժամիջոցներին։ Ուստի դրանցից հրաժարվելը նրա համար հեշտ չի լինի… Ամեն դեպքում, միջուկային նյութերի պահպանման հնարավորություն կա, և քանի դեռ գոյություն ունի գիտելիք, միջուկային զարգացումների հնարավորությունը մնում է։ Ուստի կարելի է ենթադրել, որ ԱՄՆ-ի հարվածների արդյունքում Իրանը կամրապնդի իր դիրքերը և առանց տատանումների կշարժվի միջուկային զենքի ստեղծման ուղղությամբ», – ասել է փորձագետը։

Իսրայելը հունիսի 13-ի գիշերը սկսեց ռազմական գործողություններ Իրանի դեմ՝ մեղադրելով վերջինիս գաղտնի ռազմամիջուկային ծրագրի իրականացման մեջ։ Օդային հարվածների և դիվերսիոն խմբերի գործողությունների թիրախ դարձան ատոմային օբյեկտները, ռազմական ղեկավարությունը, ականավոր միջուկային ֆիզիկոսները և օդանավակայանները։ Իրանը մերժեց մեղադրանքները և պատասխանեց հարձակումներով։ Կողմերը 12 օր շարունակ փոխհրաժեշտ էին տալիս, որին միացան նաև ԱՄՆ-ն՝ հունիսի 22-ի գիշերը Իրանի միջուկային օբյեկտների վրա հարված հասցնելով։

Դրանից հետո, հունիսի 23-ի երեկոյան Թեհերանը հրթիռային հարվածներ հասցրեց ԱՄՆ-ի Քաթարում գտնվող ալ-Ուդեյդ բազային՝ հայտարարելով, որ իրանական կողմը չի պատրաստվում հետագա էսկալացիայի։ ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը դրանից հետո հույս հայտնեց, որ Քաթարում ամերիկյան ռազմական բազայի վրա հարվածով Իրանը «գոլորշի արձակեց» և այժմ հնարավոր է խաղաղության ճանապարհը Մերձավոր Արևելքում։ Նա նաև հայտարարեց, որ Իսրայելն ու Իրանը պայմանավորվել են զինադադար կնքել, որը 24 ժամ հետո պետք է դառնա «12-օրյա պատերազմի պաշտոնական ավարտ»։ Սակայն դրանից հետո կողմերը միմյանց մեղադրեցին զինադադարի խախտման մեջ և սպառնացին պատասխան հարվածներով։