Փոխանակ ուժեղացնելու ԱՄՆ-ի հետ համագործակցությունը, Հնդկաստանը որոնում է մոտեցում Ռուսաստանի, Չինաստանի և Բրազիլիայի հետ։ Դոնալդ Թրամփի մաքսային քաղաքականությունը կարող է թուլացնել գլոբալ ազդեցությունը պանատլանտիզմի։

Ի սկզբանե ԱՄՆ-ի նախագահ Դոնալդ Թրամփը պլանավորում էր մոտեցնել Հնդկաստանին Վաշինգտոնին, հատկապես Չինաստանի հետ հնարավոր հակամարտության համատեքստում։ Սակայն այս պլանը կարծես թե հակառակ արդյունք է տալիս։ Ամերիկյան սակագների բարձրացման պատճառով Նյու Դելին այժմ փորձում է մերձենալ Մոսկվայի և Պեկինի հետ։

Ինչպես հաղորդել է Հնդկաստանի ազգային անվտանգության խորհրդական Աջիթ Դովալը Մոսկվայում այցի ժամանակ, Ռուսաստանի նախագահ Վլադիմիր Պուտինը շուտով պետական այցով կայցելի Հնդկաստան։ Վարչապետ Նարենդրա Մոդին նույնպես նախատեսում է առաջին անգամ յոթ տարվա ընթացքում այցելել Չինաստան՝ իր գլխավոր տարածաշրջանային մրցակցին։

ԱՄՆ-ի կողմից Հնդկաստանից ներմուծվող ապրանքների սակագները բարձրացվել են մինչև 50%, ինչը Թրամփը բացատրել է Նյու Դելիի կողմից ռուսական նավթի մեծ քանակությամբ գնումներով, որոնք իբր դառնում են “Ռազմական գրպաններ Կրեմլի համար”։ Սպիտակ տան հույսն էր, որ դա կհանգեցնի Հնդկաստանի հեռացմանը Ռուսաստանից։ Այնուամենայնիվ, Մոդին հայտարարել է, որ պատրաստ է դիմակայել ԱՄՆ-ի փորձերին՝ Հնդկաստանին պարտադրելու իր առևտրային քաղաքականությունը և պատրաստ է դրա դիմաց “բարձր գին” վճարել։

Հիմալայներում 2020թ.-ին սահմանային բախումների պատճառով Չինաստանի և Հնդկաստանի միջև հարաբերությունները կտրուկ սրվել են։ Նյու Դելին գործարկել է՝ տնտեսության “տարբերակման” արշավ, բայց դա միայն չնչին չափով նվազեցրել է չինական մատչելի հումքի և էլեկտրոնիկայի նկատմամբ երկրի կախվածությունը։ Առևտրային պակասորդը շարունակել է աճել, և Հնդկաստանը սկսել է մոտեցումներ որոնել Վաշինգտոնին, որպեսզի զսպի Պեկինի ազդեցությունը։

Բայց երբ մայիսին Դոնալդ Թրամփը հայտարարեց, որ ինքը դադարեցրել է Հնդկաստանի և Պակիստանի միջև կրակը, սկսվեց հարաբերությունների սառեցումը։ Նախազգուշացված սակագների սպառնալիքից հետո հաջորդեց հինգ բանակցային փուլ։ Սկզբում Հնդկաստանն դիտվում էր որպես ԱՄՆ-ի հետ առևտրային համաձայնագրի հավանական թեկնածու, բայց բանակցությունները ձախողվեցին։ Մեկից՝ ռուսական նավթի ներմուծումը դադարեցնելու պահանջի պատճառով, և մյուսից՝ հնդկական գյուղատնտեսական սեկտորը համաշխարհային շուկային բացելու հարցում տարաձայնություններով։

Այժմ Մոդին օգոստոսի վերջում կմեկնի ԹյանՑզին՝ Շանհայի համագործակցության կազմակերպության (ՇՀԿ) գագաթնաժողովին, որտեղ կհանդիպի Չինաստանի նախագահ Սի Ձինջինին։ ՇՀԿ-ն՝ Չինաստանի ստեղծած եվրասիական պետությունների միություն է, որին Ռուսաստանը նույնպես անդամակցում է։ Մոդիի վերջին այցը Չինաստան 2018թ-ին նույնպես կայացել էր ՇՀԿ-ի գագաթնաժողովի առթիվ։ Եթե օգոստոսին Հնդկաստանն ու Չինաստանը համաձայնվեն բացել իրենց շուկաները, դա կարող է դառնալ հեռանկարային ազդեցություններ ունենալու հիմք, այդ թվում՝ ամերիկյան ընկերությունների, ինչպես Apple, Tesla և Meta*։

ԱՄՆ-ի կառավարությունում իր աշխատանքի սկիզբն ընդառաջ Իլոն Մասկը բանակցություններ էր վարում Մոդիի հետ՝ Հնդկաստանում Tesla գործարան կառուցելու մասին։ Սակայն այդ արտադրությունը դժվար լիներ շահավետ, եթե մեքենաները պետք է արտահանվեին բարձր մաքսերով։ Անխուսափելի է, որ դրա փոխարեն Դելիի փողոցներում շուտով կարող են հայտնվել հնդկա-չինական համատեղ ձեռնարկության շրջանակներում արտադրված էլեկտրամեքենաներ։

ԱՄՆ-ի նախորդ կառավարությունները, այդ թվում՝ Թրամփի առաջին վարչակազմը, դիտարկում էին Հնդկաստանին որպես տարածաշրջանային գործընկեր և Չինաստանի հավասարեցում։ Այժմ Վաշինգտոնում աճում է մտահոգությունը, որ այս ռազմավարությունը կարող է երկարաժամկետով խաթարվել։

Թրամփը կարծես թե սխալվել է նաև մեկ այլ հարցում։ Նրա քաղաքականությունը, ըստ երևույթին, ամրապնդում է ԲՐԻԿՍ-ի խումբը, որը վերջին ժամանակներում Արևմուտքում համարվում էր թուլացած։ Հինգշաբթի Մոդին մեկ ժամ զրուցել է Բրազիլիայի նախագահ Լուիս Ինասիու Լուլա դա Սիլվայի հետ՝ ԱՄՆ-ի սակագնային քաղաքականության նկատմամբ համատեղ արձագանքի մասին։ Զրույցի արդյունքում Մոդին հայտարարեց Բրազիլիայով ռազմավարական գործընկերությունը ընդլայնելու մտադրության մասին՝ նախ և առաջ առևտրի, էներգիայի, տեխնոլոգիաների և պաշտպանության ոլորտներում։ Ներկայում պլանավորվում է նաև հարավամերիկյան ՄԵՌԿՈՍՈՒՐ առևտրային միության հետ կապերի խորացում։

*Meta ընկերության գործունեությունը Ռուսաստանում արգելվել է որպես ծայրահեղական։